જાહેર જવાબદારી વીમા અધિનિયમ હેઠળ બનાસકાંઠા વહીવટી તંત્રની કાર્યવાહી
સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ દ્વારા બ્લાસ્ટના વળતરની રકમ પ્રાંત અધિકારીને સુપ્રત
બનાસકાંઠા જિલ્લાના ડીસા તાલુકાના ઔદ્યોગિક વિસ્તાર નજીક, ડીસા-ઢુવા રોડ પર આવેલ સર્વે નં. ૩૮૪ (જૂના સર્વે નં. ૫૫૬/પી૧/પી૨) વાળી જમીનમાં 'દીપક ટ્રેડર્સ' ના નામે ગેરકાયદેસર રીતે ચાલતી ફટાકડાની ફેક્ટરીમાં ગત તા. ૦૧/૦૪/૨૦૨૫ના રોજ એક મોટો વિસ્ફોટ થયો હતો. આ દુર્ઘટનામાં સ્થળ પર કામ કરતા મધ્યપ્રદેશના હરદા જિલ્લાના ૧૧ શ્રમિકો, દેવાસ જિલ્લાના ૧૦ શ્રમિકો અને ડીસા (બનાસકાંઠા) ના ૧ શ્રમિક મળી કુલ ૨૨ શ્રમિકોના કમકમાટીભર્યા મોત નીપજ્યા હતા. આ ઉપરાંત, હરદા જિલ્લાના ૨, દેવાસ જિલ્લાના ૧ અને ડીસાના ૨ મળી કુલ ૫ શ્રમિકો ગંભીર રીતે ઇજાગ્રસ્ત થયા હતા તેમજ નજીકની અન્ય એક મિલકતને પણ વ્યાપક નુકસાન પહોંચ્યું હતું. આ ઘટના બાદ તુરંત જ કેન્દ્ર સરકાર અને રાજ્ય સરકાર દ્વારા મૃતકોના વારસદારો તેમજ ઇજાગ્રસ્તોને અલગ-અલગ આર્થિક સહાય ચૂકવવામાં આવી હતી.
આ દુર્ઘટના સંદર્ભે બનાસકાંઠા જિલ્લા વહીવટી તંત્ર દ્વારા 'જાહેર જવાબદારી વીમા અધિનિયમ-૧૯૯૧' હેઠળ સુઓ મોટો કાયદાકીય કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હતી. તપાસ દરમિયાન એ બાબત પ્રકાશમાં આવી હતી કે, જોખમી ઉદ્યોગ સાથે સંકળાયેલા હોવા છતાં ફેક્ટરી અને ગોડાઉનના માલિક દીપકકુમાર ખૂબચંદ મોહનાણીએ નિયમાનુસાર લેવાની થતી કોઈ પણ પ્રકારની વીમા પોલિસી લીધી ન હતી અને અનઅધિકૃત રીતે ફેક્ટરી ચલાવીને કાયદાનું ગંભીર ઉલ્લંઘન કર્યું હતું. આ કેસમાં રાહત દાવાઓ રજૂ કરવા માટે તંત્ર દ્વારા તા. ૨૧/૦૫/૨૦૨૫ ના રોજ જાહેરખબર પ્રસિદ્ધ કરી અસરગ્રસ્તોને નિયત ફોર્મ-૧ માં વળતર અરજીઓ કરવા જણાવાયું હતું, જેના ભાગ રૂપે કુલ ૨૮ અરજીઓ મળી આવી હતી. આ તમામ અરજીઓની 'જાહેર જવાબદારી વીમા અધિનિયમ-૧૯૯૧' ની જોગવાઈઓ હેઠળ વિગતવાર તપાસ કરવામાં આવી હતી.
કેસની સંપૂર્ણ સુનાવણી અને વહીવટી તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ, તા. ૪ મે ૨૦૨૬ના રોજ આ અધિનિયમ હેઠળ કુલ રૂ.૧,૨૦,૩૧,૪૮૭/- (એક કરોડ વીસ લાખ એકત્રીસ હજાર ચારસો સિત્યાસી) નું વળતર મંજૂર કરવામાં આવ્યું છે. જેમાં મૃતકના કિસ્સામાં વ્યક્તિ દીઠ રૂ.૫,૦૦,૦૦૦/-, ઇજાગ્રસ્તોના કિસ્સામાં વ્યક્તિ દીઠ રૂ.૧,૫૦,૦૦૦/- અને મિલકતના નુકસાન પેટે રૂ.૨,૮૧,૪૮૭/- ના વળતરનો સમાવેશ થાય છે. સેન્ટ્રલ પોલ્યુશન કંટ્રોલ બોર્ડ દ્વારા આ વળતરની સંપૂર્ણ રકમ સબ ડિવિઝનલ મેજિસ્ટ્રેટ, ડીસાના હવાલે મૂકવામાં આવી છે, જેનું ચૂકવણું ટૂંક સમયમાં જ લાભાર્થીઓને કરી દેવામાં આવશે.
