આજની જીવનશૈલીમાં તણાવ અને ઊંઘનો અભાવ સામાન્ય સમસ્યાઓ બની ગઈ છે. કામના દબાણ, અભ્યાસ, અનિયમિત સમયપત્રક અને સતત વધતી જતી વ્યસ્તતાને કારણે, ઘણા લોકો પૂરતી ઊંઘ લઈ શકતા નથી. જો કે, તેની અસરો ફક્ત થાક અને ચીડિયાપણું સુધી મર્યાદિત નથી. કેટલાક લોકોમાં, તણાવ અને ઊંઘનો અભાવ પણ વાઈના હુમલાનું જોખમ વધારી શકે છે. ગ્રેટર નોઈડાના ફોર્ટિસના કન્સલ્ટન્ટ ન્યુરોલોજી ડૉ. સુનિલ અગ્રવાલ આ પાછળના કારણો સમજાવે છે.
એપીલેપ્સી એ મગજને લગતી એક ન્યુરોલોજીકલ સ્થિતિ છે જે મગજની વિદ્યુત પ્રવૃત્તિમાં અસામાન્ય ફેરફારોને કારણે વારંવાર હુમલાનું કારણ બની શકે છે. એ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે કે તણાવ અથવા ઊંઘનો અભાવ પોતે વાઈનું કારણ નથી, પરંતુ તે પહેલાથી જ વાઈ ધરાવતા લોકોમાં હુમલાનું જોખમ વધારી શકે છે. જો કે, દરેક વ્યક્તિ માટે તેની અસરો સમાન નથી. મગજના સામાન્ય કાર્ય માટે ઊંઘ જરૂરી છે. પૂરતી ઊંઘનો અભાવ મગજની વિદ્યુત પ્રવૃત્તિને અસર કરી શકે છે, જેનાથી વાઈવાળા વ્યક્તિમાં હુમલાનું જોખમ વધી જાય છે. તેવી જ રીતે, લાંબા સમય સુધી માનસિક તાણ શરીર અને મગજના કાર્યને અસર કરે છે. તણાવને કારણે ઊંઘમાં ખલેલ, ભોજન છોડી દેવું અને દવાઓ લેવાનું ભૂલી જવાથી પણ હુમલાનું જોખમ વધી શકે છે.
પરિવારના સભ્યોએ એ સમજવું મહત્વપૂર્ણ છે કે વાઈની સારવાર ફક્ત દવાઓ સુધી મર્યાદિત નથી. દર્દીની દિનચર્યા અને પરિવારનો ટેકો પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. દર્દીએ નિયમિત સમયે સૂવાનો અને જાગવાનો પ્રયાસ કરવો જોઈએ, પૂરતી ઊંઘ લેવી જોઈએ અને તણાવ ઓછો કરવો જોઈએ. ડૉક્ટર દ્વારા સૂચવવામાં આવેલી દવાઓ સમયસર લેવી પણ મહત્વપૂર્ણ છે. ડૉક્ટરની સલાહ લીધા વિના દવા બંધ કરવી અથવા ડોઝ બદલવો હાનિકારક હોઈ શકે છે. હુમલા દરમિયાન ગભરાવાને બદલે, પરિવારના સભ્યોએ દર્દીને તેમની બાજુમાં સુરક્ષિત જગ્યાએ મૂકવો જોઈએ. તેમની આસપાસની તીક્ષ્ણ અથવા સખત વસ્તુઓ દૂર કરવી જોઈએ. દર્દીને બળજબરીથી પકડવાનો અથવા તેમના મોંમાં કંઈપણ નાખવાનો પ્રયાસ કરવાનું ટાળો. જો હુમલો પાંચ મિનિટથી વધુ સમય સુધી ચાલે, ફરી આવે, અથવા દર્દીને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થાય, તો તાત્કાલિક તબીબી સહાય મેળવો. જો કોઈ વ્યક્તિને પહેલીવાર હુમલો આવે, તો તેને અવગણવી જોઈએ નહીં. ન્યુરોલોજીસ્ટની સલાહ લેવી મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે દરેક હુમલો વાઈના કારણે થતો નથી. સમયસર નિદાન, યોગ્ય સારવાર અને પરિવારનો ટેકો દર્દીને વધુ સારું જીવન જીવવામાં મદદ કરી શકે છે.
