ચર્ચા ટાળવા માટે વિપક્ષનો વોકઆઉટ બહાનું, વક્ફ બિલના વિરોધ પર બોલ્યા કિરેન રિજિજુ

બુધવારે લોકસભામાં સુધારેલા વકફ બિલ પર ચર્ચા માટે સરકારે આઠ કલાકનો સમય ફાળવ્યો છે, જે સત્ર વિપક્ષ અને વિવિધ મુસ્લિમ સંગઠનોના જોરદાર વિરોધ વચ્ચે તોફાની રહેવાની સંભાવના છે. મંગળવારે સ્પીકરની અધ્યક્ષતામાં મળેલી બિઝનેસ એડવાઇઝરી કમિટી (BAC) ની બેઠકમાંથી વિપક્ષે વોકઆઉટ કર્યા બાદ સંભવિત વિરોધનો એક ટીઝર જોવા મળ્યો હતો, જેમાં વકફ બિલ પર ચર્ચા માટે ફાળવવામાં આવેલા સમય દરમિયાન ભારે હોબાળો થયો હતો. કેન્દ્રીય મંત્રી કિરેન રિજિજુએ ઇન્ડિયા ટુડે સાથેની એક વિશિષ્ટ મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે વિપક્ષ દ્વારા વોકઆઉટ એ બિલ પર ચર્ચા ટાળવાનું બહાનું હતું, જે સરકારને વકફ મિલકતોનું નિયમન અને વિવાદોનું સમાધાન કરવામાં પોતાનો અભિપ્રાય આપશે. અમે વકફ બિલ પર ચર્ચા ઇચ્છીએ છીએ, પરંતુ વિપક્ષ ફક્ત ડર ફેલાવવાનો અને કાયદાને અવરોધવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે. આજે વિપક્ષ દ્વારા વોકઆઉટ એ ચર્ચા ટાળવાનું બહાનું હતું. ખ્રિસ્તી સમુદાય પણ આ બિલને સમર્થન આપી રહ્યો છે, તેવું  રિજિજુએ જણાવ્યું હતું. ગયા અઠવાડિયે, કેરળ કેથોલિક બિશપ્સ કાઉન્સિલ (KCBC) એ રાજ્યના સાંસદોને રાજકીય રેખાઓ પાર કરીને વકફ બિલને સમર્થન આપવા વિનંતી કરી હતી. કોંગ્રેસના નેતૃત્વમાં વિપક્ષે આ બિલને ગેરબંધારણીય અને મુસ્લિમ સમુદાયના હિતની વિરુદ્ધ ગણાવ્યું છે. વકફ બિલ શું છે? મુસ્લિમો દ્વારા દાનમાં આપવામાં આવેલી કરોડોની સંપત્તિઓનું સંચાલન કરતા દાયકાઓ જૂના કાયદામાં સુધારો કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકતો વકફ બિલ ગયા વર્ષે ઓગસ્ટમાં સંસદમાં રજૂ કરવામાં આવ્યો હતો. જોકે, વિપક્ષના વિરોધ વચ્ચે, તેને ભાજપના નેતા જગદંબિકા પાલના અધ્યક્ષતામાં સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ (JPC) ને પરામર્શ માટે મોકલવામાં આવ્યો હતો. 14 સુધારા સાથેના આ બિલને ફેબ્રુઆરીમાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે મંજૂરી આપી હતી. વકફ બિલમાં પ્રસ્તાવિત ફેરફારોમાં વકફ બોર્ડની રચનામાં ફેરફારનો સમાવેશ થાય છે, જેનાથી બિન-મુસ્લિમોને તેના સભ્યો તરીકે સામેલ કરવું ફરજિયાત બને છે. તે કાયદો અમલમાં આવ્યાના છ મહિનાની અંદર દરેક વકફ મિલકતને કેન્દ્રીય ડેટાબેઝ પર નોંધણી કરાવવી પણ ફરજિયાત બનાવે છે. જોકે, તે વકફ ટ્રિબ્યુનલને ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં સમયમર્યાદા લંબાવવાની સત્તા આપે છે. વિવાદના કિસ્સાઓમાં, રાજ્ય સરકારના અધિકારી પાસે મિલકત વકફ છે કે સરકારની છે તે નક્કી કરવાની સત્તા હશે. અગાઉના બિલમાં જિલ્લા કલેક્ટરને નિર્ણાયક અધિકારી બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ જોગવાઈએ ઘણો વિવાદ ઉભો કર્યો છે, મુસ્લિમ સંગઠનોએ દલીલ કરી છે કે અધિકારી સરકારની તરફેણમાં ચુકાદો આપે તેવી શક્યતા છે. મોટાભાગના NDA સાથી પક્ષો સાથે હોવાથી, સરકારને વર્તમાન સંસદ સત્રમાં બિલ પસાર કરવામાં કોઈ અડચણનો સામનો કરવો પડશે નહીં, જે 4 એપ્રિલે સમાપ્ત થઈ રહ્યું છે. જોકે, સૂત્રોએ જણાવ્યું હતું કે બિહારના મુખ્યમંત્રી નીતિશ કુમારે હજુ સુધી વકફ બિલ પર કોઈ વલણ અપનાવ્યું નથી અને સુધારાઓ પર ભાજપ નેતૃત્વ સમક્ષ પોતાની ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. જોકે, વિપક્ષના વિરોધ વચ્ચે, તેને ભાજપના નેતા જગદંબિકા પાલના અધ્યક્ષતામાં સંયુક્ત સંસદીય સમિતિ (JPC) ને પરામર્શ માટે મોકલવામાં આવ્યો હતો. 14 સુધારાઓ સાથેના આ બિલને ફેબ્રુઆરીમાં કેન્દ્રીય મંત્રીમંડળે મંજૂરી આપી હતી. વકફ બિલમાં પ્રસ્તાવિત ફેરફારોમાં વકફ બોર્ડની રચનામાં ફેરફારનો સમાવેશ થાય છે, જેનાથી બિન-મુસ્લિમોને તેના સભ્યો તરીકે સામેલ કરવાનું ફરજિયાત બને છે. તે કાયદો અમલમાં આવ્યાના છ મહિનાની અંદર દરેક વકફ મિલકતને કેન્દ્રીય ડેટાબેઝ પર નોંધણી કરાવવાનું પણ ફરજિયાત બનાવે છે. જો કે, તે વકફ ટ્રિબ્યુનલને ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં સમયમર્યાદા લંબાવવાની સત્તા આપે છે. વિવાદના કિસ્સાઓમાં, રાજ્ય સરકારના અધિકારી પાસે મિલકત વકફ છે કે સરકારની છે તે નક્કી કરવાની સત્તા હશે. અગાઉના બિલમાં જિલ્લા કલેક્ટરને નિર્ણાયક અધિકારી બનાવવાનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો હતો. આ જોગવાઈએ ઘણો વિવાદ ઉભો કર્યો છે, મુસ્લિમ સંગઠનો દલીલ કરે છે કે અધિકારી સરકારની તરફેણમાં ચુકાદો આપે તેવી શક્યતા છે.