દિલ્હી હાઈકોર્ટે રેલવેને લગાવી ફટકાર, કહ્યું - સીટો કરતાં વધુ ટિકિટ કેમ વેચો છો?

મુખ્ય ન્યાયાધીશ ડી.કે. ઉપાધ્યાય અને ન્યાયાધીશ તુષાર રાવ ગેડેલાની બેન્ચે, NGO અર્થ વિધિ દ્વારા દાખલ કરાયેલી જાહેર હિતની અરજી (PIL) પર સુનાવણી કરતી વખતે, રેલવેને પ્રતિ ડબ્બો મુસાફરોની સંખ્યા નક્કી કરવા માટેની કાનૂની જોગવાઈઓની અવગણના કરવા બદલ પ્રશ્ન ઉઠાવ્યો હતો. ન્યાયાધીશોએ રેલવે અધિનિયમ, 1989 ની કલમ 57 તરફ ધ્યાન દોર્યું, જે રેલવે અધિકારીઓને પ્રતિ કોચ મહત્તમ મુસાફરોની સંખ્યા નક્કી કરવા અને દર્શાવવા માટે આદેશ આપે છે. "જો તમે કોચમાં બેસવા માટે મુસાફરોની સંખ્યા નક્કી કરો છો, તો પછી તમે તે સંખ્યા કરતાં વધુ ટિકિટ કેમ વેચો છો? તે જ સમસ્યા છે," કોર્ટે રેલવેનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાને કહ્યું હતું. કોર્ટે ભાર મૂક્યો કે આ જોગવાઈને યોગ્ય રીતે લાગુ કરવાથી આવી દુર્ઘટનાઓ અટકાવી શકાય છે. "જો તમે કોઈ સરળ વસ્તુને સકારાત્મક અને યોગ્ય રીતે લાગુ કરી શકો છો, તો આવી પરિસ્થિતિઓ ટાળી શકાય છે. "ભીડના સમયે, તમે જરૂરિયાત મુજબ કોચ દીઠ મુસાફરોની સંખ્યા વધારી શકો છો, પરંતુ ચોક્કસ કોચમાં બેસવાની ક્ષમતા નક્કી કરી શકતા નથી - આ જોગવાઈને લાંબા સમયથી અવગણવામાં આવી હોય તેવું લાગે છે, તેવું બેન્ચે કહ્યું હતું. કોર્ટે રેલ્વે કાયદાની કલમ ૧૪૭ ના ઢીલા અમલીકરણનો પણ મુદ્દો ઉઠાવ્યો, જે રેલ્વે પરિસરમાં અનધિકૃત પ્રવેશને દંડ કરે છે. તેણે નોંધ્યું કે આ કાયદાનો કડક અમલ કરવાથી ભીડને નિયંત્રિત કરવામાં અને નાસભાગને રોકવામાં મદદ મળી શકી હોત જેના કારણે અંધાધૂંધી થઈ હતી. "પ્લેટફોર્મ ટિકિટ અથવા ટ્રેન ટિકિટ વિના પ્લેટફોર્મ પર ફરતા કોઈપણ વ્યક્તિ સામે કલમ ૧૪૭ અનુસાર કાર્યવાહી થવી જોઈએ. એવું નથી કે તમે પગલાં લેતા નથી - તમે પગલાં લો છો - પરંતુ તે કદાચ અપૂરતું છે. ૧૫ ફેબ્રુઆરીએ રાત્રે ૯.૫૫ વાગ્યે નાસભાગ મચી હતી જ્યારે હજારો મુસાફરો પ્રયાગરાજ જતી ત્રણ ટ્રેનોમાં ચઢવા માટે પ્લેટફોર્મ ૧૪ અને ૧૫ પર એકઠા થયા હતા. ખાસ ટ્રેનની જાહેરાત અંગે મૂંઝવણને કારણે જીવલેણ અકસ્માત થયો હતો, જેમાં ઓછામાં ઓછા ૧૮ લોકો માર્યા ગયા હતા અને ૧૨ અન્ય ઘાયલ થયા હતા. અર્થ વિધિનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા એડવોકેટ આદિત્ય ત્રિવેદીએ દલીલ કરી હતી કે અધિકારીઓએ બેદરકારી દાખવી હતી કારણ કે તેઓએ પૂરતી સુવિધાઓ સુનિશ્ચિત કર્યા વિના અમર્યાદિત ટિકિટો જારી કરી હતી, જેના કારણે ભીડ વધી ગઈ હતી અને ભીડ નિયંત્રણનો અભાવ હતો. "એરપોર્ટ્સ પાસે હાજર લોકોની સંખ્યાને ટ્રેક કરવા માટે પદ્ધતિઓ છે. ભારતીય રેલ્વે પાસે આવી કોઈ પદ્ધતિ નથી. જો રેલ્વે પોતાના નિયમોનું પાલન ન કરી રહી હોય, તો આપણે સુરક્ષાની અપેક્ષા કેવી રીતે રાખી શકીએ?" ત્રિવેદીએ રજૂઆત કરી હતી. જવાબમાં, રેલ્વે વતી હાજર રહેલા એસજી મહેતાએ દલીલ કરી હતી કે વહીવટીતંત્ર કાયદાનું પાલન કરી રહ્યું છે અને મુસાફરોની સલામતી માટે પરિપત્રો જારી કર્યા છે. તેમણે સ્વીકાર્યું કે અનરિઝર્વ ડબ્બાઓમાં ઘણીવાર લોકોનો ધસારો જોવા મળે છે, ખાસ કરીને સમાજના ગરીબ વર્ગના લોકો, પરંતુ દલીલ કરી હતી કે ભારતમાં "દેશ-વિશિષ્ટ સમસ્યાઓ"નો સામનો કરવો પડે છે જે સંપૂર્ણ અમલીકરણને મુશ્કેલ બનાવે છે. "અમે પહેલાથી જ એક પરિપત્ર જારી કર્યો છે, પરંતુ કેટલાક ગરીબ લોકો અનરિઝર્વ વર્ગમાં આવીને બેસે છે. જગ્યા છે, અને આપણી પાસે આપણા પોતાના દેશ-વિશિષ્ટ સમસ્યાઓ છે તેવું મહેતાએ કહ્યું હતું.