શું યુએસ ફેડના રેટ થોભાવવાથી RBIની લિક્વિડિટી હળવી કરવાની યોજનાઓ પાટા પરથી ઉતરી જશે? જાણો...

યુએસ ફેડરલ રિઝર્વે અપેક્ષા મુજબ તેનો બેન્ચમાર્ક વ્યાજ દર 4.25%-4.50% પર સ્થિર રાખ્યો. વોલ સ્ટ્રીટ અને દલાલ સ્ટ્રીટ બંનેમાં તેજી સાથે બજારોએ તેને સકારાત્મક રીતે લીધો, પરંતુ હવે મોટો પ્રશ્ન એ છે કે આ ભારત પર કેવી અસર કરે છે. રિઝર્વ બેંક ઓફ ઈન્ડિયા (RBI) એ પહેલાથી જ લિક્વિડિટી હળવી કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે, અને એવી અટકળો વધી રહી છે કે 25 બેસિસ પોઈન્ટનો વધુ એક દર ઘટાડો ક્ષિતિજ પર હોઈ શકે છે. ફેડનો નિર્ણય ચેતવણીઓ સાથે આવ્યો હતો. 2025 માટે GDP વૃદ્ધિ આગાહી ઘટાડીને 1.7% કરવામાં આવી હતી, અને મુખ્ય ફુગાવો 2.5% થી વધીને 2.8% થવાની ધારણા છે. બેરોજગારી દર પણ 4.4% સુધી વધી ગયો છે. પરંતુ આ હોવા છતાં, સેન્ટ્રલ બેંક આ વર્ષે બે દર ઘટાડાના તેના માર્ગદર્શનને વળગી રહી છે. એન્જલ વન દ્વારા આયોનિક એસેટના ફંડ મેનેજર અંકિતા પાઠકે જણાવ્યું હતું કે, "ફેડે અત્યાર સુધી ૧૦૦ બીપીએસ ઘટાડા આપ્યા પછી, અપેક્ષા મુજબ અને સર્વાનુમતે ૪.૨૫%-૪.૫૦% પર દરો સ્થગિત કર્યા હતા. પોવેલે નોંધ્યું હતું કે અનિશ્ચિતતા વધી છે, અને ગ્રાહક ખર્ચમાં ઘટાડો થઈ રહ્યો છે. મુખ્ય ફેરફાર ક્વોન્ટિટેટિવ ટાઇટનિંગ (QT) ની ગતિ હતી, જેમાં ટ્રેઝરી રિડેમ્પશન $૨૫ બિલિયનથી ઘટાડીને $૫ બિલિયન પ્રતિ મહિને કરવામાં આવ્યું હતું. આનો અર્થ એ થયો કે લિક્વિડિટીની સ્થિતિ અગાઉની અપેક્ષા મુજબ કડક નહીં થાય. ફેડ હોલ્ડિંગ રેટ સાથે, સ્થાનિક બજારો હવે આરબીઆઈ પર નજર રાખી રહ્યા છે. યુએસથી વિપરીત, ભારતનો ફુગાવો પ્રમાણમાં નિયંત્રણમાં છે, અને વૃદ્ધિ મજબૂત રહે છે. ગયા મહિને ૨૫ બીપીએસ દર ઘટાડા પછી આરબીઆઈએ મુખ્ય રેપો રેટ ઘટાડીને ૬.૨૫% કર્યો હતો. આ દર ઘટાડો લગભગ પાંચ વર્ષ પછી આવ્યો હતો. અને આરબીઆઈ લિક્વિડિટી હળવી કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે તે હકીકતને ધ્યાનમાં રાખીને, રેટ કટ માટેનો કેસ બની રહ્યો છે. SAMCO મ્યુચ્યુઅલ ફંડના ફંડ મેનેજર ધવલ ઘનશ્યામ ધાનાણીએ જણાવ્યું હતું કે, “યુએસ ફેડે કોઈ મોટા આશ્ચર્ય વિના અપેક્ષાઓ પર ખરા ઉતર્યા. જોકે દરોમાં યથાવત સ્થિતિ હતી, GDPમાં ઘટાડો થયો હતો અને ફુગાવામાં સુધારો થયો હતો. ફેડનું વલણ વૈશ્વિક ઇક્વિટી માટે મુશ્કેલી ઊભી કરી શકે છે. તાજેતરના મહિનાઓમાં વિદેશી સંસ્થાકીય રોકાણકારો (FII) સાવધ રહ્યા છે, પરંતુ એક દ્વેષી ફેડ જોખમ લેવાની ભૂખ પાછી લાવી શકે છે. જો RBI આગામી દર ઘટાડાનો સંકેત આપે છે, તો તે સ્થાનિક શેરબજારોને વધુ વેગ આપી શકે છે. ચિત્રને જટિલ બનાવતું એક પરિબળ ટેરિફની અસર છે. ટ્રમ્પ હેઠળ વેપાર પ્રતિબંધોની વાપસી વૈશ્વિક ફુગાવાના દબાણમાં વધારો કરી શકે છે, જેના કારણે RBI સહિત કેન્દ્રીય બેંકો માટે દર ઘટાડાને વાજબી ઠેરવવાનું મુશ્કેલ બની શકે છે. SAMCO સિક્યોરિટીઝના માર્કેટ પર્સપેક્ટિવ્સના વડા અપૂર્વ શેઠે જણાવ્યું હતું કે, “બજાર ફેડના રેટ કટના વચન પર ખૂબ કેન્દ્રિત લાગે છે. GDP વૃદ્ધિમાં સુધારો થયો છે, ફુગાવો વધી રહ્યો છે અને બેરોજગારી વધી રહી છે. જો આ બધા મેક્રો ડેટા પોઇન્ટ સ્થિરતા સૂચવે છે, તો બજાર શા માટે ઉજવણી કરી રહ્યું છે? ભારત, કોમોડિટીઝનો ચોખ્ખો આયાતકાર હોવાથી, જો વૈશ્વિક પુરવઠા શૃંખલા ખોરવાઈ જાય તો ફુગાવામાં વધારો થવાની સંભાવના છે. RBI એ કોઈ પગલું ભરતા પહેલા આ જોખમોનું વજન કરવું પડશે. હાલ માટે, ફેડના વિરામથી સમય મળ્યો છે. RBI પાસે દર ઘટાડાનો નિર્ણય લેતા પહેલા રાહ જોવાનો અને ફુગાવાના વલણોનું મૂલ્યાંકન કરવાનો વિકલ્પ છે. પરંતુ વૈશ્વિક પ્રવાહિતામાં સુધારો અને ફુગાવો નિયંત્રણમાં હોવાથી, નીતિ હળવી બનાવવાનું દબાણ વધી રહ્યું છે. રોકાણકારો આગામી નીતિ બેઠકમાં RBI ગવર્નર સંજય મલ્હોત્રાની ટિપ્પણી પર નજીકથી નજર રાખશે. જો ફેડ તેના બે-કટ માર્ગદર્શનને વળગી રહે અને વૈશ્વિક ફુગાવો ન વધે, તો RBI દર નરમ કરવામાં પાછળ નહીં રહી શકે.