ઈરાનમાં હિંસક વિરોધ પ્રદર્શન, અત્યાર સુધીમાં 15 લોકોના મોત

ઈરાનમાં પરિસ્થિતિ સતત બગડી રહી છે. બગડતી આર્થિક પરિસ્થિતિને કારણે દેશભરમાં ફાટી નીકળેલા વિરોધ પ્રદર્શનોમાં અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 15 લોકોનાં મોત થયા છે. અમેરિકા સ્થિત માનવાધિકાર સંગઠન હ્યુમન રાઈટ્સ એક્ટિવિસ્ટ્સ ન્યૂઝ એજન્સી (HRANA) એ આ અંગે માહિતી આપી છે. સંગઠન અનુસાર, ઈરાનના 31 પ્રાંતોમાંથી 25 પ્રાંતોમાં 170 થી વધુ સ્થળોએ વિરોધ પ્રદર્શનો થઈ રહ્યા છે. મૃત્યુઆંક 15 પર પહોંચી ગયો છે, જ્યારે 580 થી વધુ લોકોની ધરપકડ કરવામાં આવી છે. ઈરાનમાં ચાલી રહેલા હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે, સુપ્રીમ લીડર આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીએ પહેલીવાર નિવેદન આપ્યું છે. તેમણે કહ્યું કે શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનકારીઓ સાથે વાત કરી શકાય છે, પરંતુ તોફાનીઓ સાથે વાત કરવાનો કોઈ ફાયદો નથી અને તેમને તેમનું સ્થાન બતાવવું જ જોઈએ. 86 વર્ષીય ખામેનીએ આપેલું આ નિવેદન સ્પષ્ટ સંકેત છે કે ઈરાની સરકારે પ્રદર્શનકારીઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનો પાછળ ઇઝરાયલ અને અમેરિકા જેવી વિદેશી શક્તિઓનો હાથ છે. આયાતુલ્લાહ અલી ખામેનીથી વિપરીત, રાષ્ટ્રપતિ મસૂદ પેઝેશ્કિયાને શરૂઆતમાં વિરોધ પ્રદર્શનો પ્રત્યે સમાધાનકારી વલણ અપનાવ્યું હતું. જો કે, હવે સરકારી કાર્યવાહીના સંકેતો મળી રહ્યા છે. ઘણા શહેરોમાં પોલીસ સ્ટેશનોને આગ ચાંપી દેવામાં આવી છે, અને ઘણી જગ્યાએથી ગોળીબારના અહેવાલો પણ મળ્યા છે. દરમિયાન, એ નોંધનીય છે કે ઈરાનમાં ફાટી નીકળેલા વિરોધ પ્રદર્શનો ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં ફેલાઈ ગયા છે. પ્રદર્શનો ચાલુ છે અને તે વેગ પકડી રહ્યા હોય તેવું લાગે છે. 2022 માં પોલીસ કસ્ટડીમાં મહસા અમીનીના મૃત્યુ બાદ ફાટી નીકળેલા રાષ્ટ્રવ્યાપી આંદોલન પછી આ સૌથી મોટા વિરોધ પ્રદર્શન છે. તેહરાન અને અન્ય શહેરોમાં વિરોધીઓ રસ્તાઓ પર ઉતરી આવ્યા છે, "સરમુખત્યારનો મોત!" જેવા નારા લગાવી રહ્યા છે. નોંધપાત્ર રીતે, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ચેતવણી આપી છે કે જો તેહરાન શાંતિપૂર્ણ પ્રદર્શનકારીઓ સામે હિંસાનો આશરો લેશે, તો યુએસ તેમની મદદ માટે આવશે. ઈરાને જવાબ આપતા કહ્યું કે તે જાણે છે કે ક્યાં હુમલો કરવો. આ એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે યુએસ દળોએ ઈરાનના લાંબા સમયથી સાથી રહેલા વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોને પકડી લીધા છે. ઈરાનમાં ફુગાવો, રિયાલનો રેકોર્ડબ્રેક ઘટાડો અને મૂળભૂત જરૂરિયાતોના વધતા ભાવોએ લોકોનો ગુસ્સો વધાર્યો છે. આ આંદોલન હવે આર્થિક મુદ્દાઓ સુધી મર્યાદિત નથી.