એક ભારતીય સંશોધન સંસ્થાએ સરકારને વિદેશી ઉપગ્રહ સેવા પ્રદાતાઓ પર કડક અને બિન-વાટાઘાટોપાત્ર શરતો લાદવાનો આગ્રહ કર્યો છે. સંસ્થાનું કહેવું છે કે એલોન મસ્કની સ્પેસએક્સની સ્ટારલિંક સેવા અમેરિકાને સંદેશાવ્યવહાર માળખામાં વ્યૂહાત્મક લાભ આપી શકે છે અને ભારતની તકનીકી સાર્વભૌમત્વને નબળી પાડી શકે છે.
નવેમ્બર 2024 માં પ્રકાશિત અને ઓક્ટોબર 2026 માં અપડેટ કરાયેલ ડિપ્લોમસી ફાઉન્ડેશનનો અહેવાલ, સ્ટારલિંકને ભૂ-રાજકીય નિયંત્રણના માધ્યમ તરીકે સ્પષ્ટપણે વર્ણવે છે. અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે સેટેલાઇટ-આધારિત બ્રોડબેન્ડ હવે માત્ર એક સેવા નથી, પરંતુ લશ્કરી, ગુપ્ત માહિતી એકત્રિત કરવા અને ભૂ-રાજકીય પ્રભાવ માટે એક મહત્વપૂર્ણ સાધન બની રહ્યું છે.
રિપોર્ટમાં જણાવાયું છે કે ભારતે ડેટા ફ્લો, નેટવર્ક એક્સેસ અને કટોકટીમાં સેવાઓ બંધ કરવાની ક્ષમતા પર નિયંત્રણ જાળવી રાખવું જોઈએ. તેણે પોતાની સેટેલાઇટ સિસ્ટમના વિકાસને પણ વેગ આપવો જોઈએ. વિશ્વના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ એલોન મસ્કની માલિકીની સ્ટારલિંક, નીચી પૃથ્વી ભ્રમણકક્ષામાં ઉપગ્રહો દ્વારા ઇન્ટરનેટ સેવા પૂરી પાડે છે. આ સેવા ખાસ કરીને દૂરના વિસ્તારોમાં ઉપયોગી છે જ્યાં મોબાઇલ નેટવર્ક અને બ્રોડબેન્ડ કેબલ ઇન્સ્ટોલ કરવા મુશ્કેલ અથવા ખર્ચાળ છે.
એ નોંધવું યોગ્ય છે કે એલોન મસ્કની કંપની, સ્ટારલિંક, 2021 થી ભારતમાં સેવાઓ શરૂ કરવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. તેને જૂન 2025 માં મુખ્ય લાઇસન્સ મળ્યા અને તે પછીના મહિને અવકાશ નિયમનકાર, ઇન્ડિયન નેશનલ સ્પેસ પ્રમોશન એન્ડ ઓથોરાઇઝેશન સેન્ટર (IN-SPACE) તરફથી મંજૂરી મળી. જોકે, અંતિમ સુરક્ષા મંજૂરીઓ અને સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી બાકી હોવાથી સ્ટારલિંકે હજુ સુધી ભારતમાં તેની સેવાઓ શરૂ કરી નથી.
બાકી રહેલા મુદ્દાઓમાં સુરક્ષા મંજૂરીઓ, વિદેશી રોકાણ પરવાનગીઓ અને સ્પેક્ટ્રમ ફાળવણી વ્યવસ્થાનો સમાવેશ થાય છે. અધિકારીઓ એ પણ તપાસ કરી રહ્યા છે કે શું ડાયરેક્ટ સેટેલાઇટ કનેક્ટિવિટી ભારતના ડેટાને સ્થાનિક ગેટવેને બાયપાસ કરીને બહાર મોકલવાની મંજૂરી આપી શકે છે. ભારતમાં સ્ટારલિંક સેવાઓ શરૂ કરવામાં વિલંબથી મસ્ક હતાશ છે.
