હવે કોલ્હાપુરી ચંપલ QR કોડ સાથે વેચાશે, જાણો શા માટે અને આનો શું ફાયદો થશે?

ભારતની સૌથી આદરણીય પરંપરાગત હસ્તકલામાંની એક કોલ્હાપુરી ચપ્પલ માત્ર સ્થાનિક ફેશન જગતમાં જ નહીં પરંતુ આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાં પણ નવી લોકપ્રિયતા મેળવી રહી છે. ઇટાલિયન બ્રાન્ડ પ્રાડા પર ચપ્પલનો દુરુપયોગ કરવાનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો છે. તેની જટિલ કારીગરી અને સાંસ્કૃતિક વારસા માટે જાણીતી અને ભૌગોલિક સૂચક (GI) દરજ્જો ધરાવતી, હાથથી બનાવેલી ચામડાની ચપ્પલ હવે QR કોડના રૂપમાં સુરક્ષા અને પ્રમાણિકતાના વધારાના સ્તર સાથે ઉપલબ્ધ છે, જે તાજેતરના તકનીકી અને કાનૂની નવીનતાઓને આભારી છે. લેધર ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ડેવલપમેન્ટ કોર્પોરેશન ઓફ મહારાષ્ટ્ર (LIDCOM) ના અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે આ પગલું નકલી કોલ્હાપુરી ચપ્પલના વેચાણને રોકવા, દરેક ઉત્પાદન પાછળના કારીગરની ઓળખ દર્શાવવા, ગ્રાહક વિશ્વાસ વધારવા અને પરંપરાગત કારીગરોની બજાર સ્થિતિને મજબૂત બનાવવાનો છે. તાજેતરમાં, ઇટાલિયન લક્ઝરી ફેશન બ્રાન્ડ પ્રાડાના નવા કલેક્શનમાં કોલ્હાપુરી ચંપલ જેવા ફૂટવેર દર્શાવવામાં આવ્યા હતા, જેના કારણે કારીગરોએ GI અધિકારોના ઉલ્લંઘનનો આરોપ લગાવીને વિરોધ શરૂ કર્યો હતો. આ વિવાદ બાદ, પ્રાડાએ સ્વીકાર્યું કે તેના પુરુષોના 2026 ફેશન શોમાં પ્રદર્શિત સેન્ડલ પરંપરાગત ભારતીય હસ્તકલા ફૂટવેરથી પ્રેરિત હતા. જો કે, બ્રાન્ડે મહારાષ્ટ્ર ચેમ્બર ઓફ કોમર્સને આપેલા જવાબમાં સ્પષ્ટતા કરી છે કે પ્રદર્શિત સેન્ડલ ડિઝાઇન તબક્કામાં છે અને તેમના વ્યાપારી ઉત્પાદનની હજુ સુધી પુષ્ટિ થઈ નથી. પ્રાડાના નિષ્ણાતોની એક ટીમે આ મહિનાની શરૂઆતમાં કોલ્હાપુરની મુલાકાત લીધી હતી જેથી કારીગરો સાથે વાતચીત કરી શકાય અને સ્થાનિક જૂતા-સેન્ડલ ઉત્પાદન પ્રક્રિયાનું મૂલ્યાંકન કરી શકાય. ૧૨મી સદીથી શરૂ થયેલી આ ચંપલ મુખ્યત્વે મહારાષ્ટ્રના કોલ્હાપુર, સાંગલી અને સોલાપુર જિલ્લામાં બનાવવામાં આવે છે. કુદરતી રીતે ટેન કરેલા ચામડા અને હાથથી વણાયેલા પટ્ટાઓમાંથી બનેલી આ ચંપલની વિશિષ્ટ ડિઝાઇન પેઢી દર પેઢી કારીગરો દ્વારા સાચવવામાં આવી છે. વીસમી સદીની શરૂઆતમાં જ્યારે સ્વપ્નદ્રષ્ટા શાસક છત્રપતિ શાહુ મહારાજે તેને આત્મનિર્ભરતા અને સ્વદેશી ગૌરવના પ્રતીક તરીકે પ્રોત્સાહન આપ્યું ત્યારે તેને મોટો પ્રોત્સાહન મળ્યું. તેમણે આ ચંપલના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપ્યું, જેનાથી ગ્રામીણ હસ્તકલાને એક આદરણીય કુટીર ઉદ્યોગમાં વિકસાવવામાં મદદ મળી. આ સાંસ્કૃતિક વારસાનું રક્ષણ કરવા અને કારીગરોને યોગ્ય માન્યતા મળે તે માટે, મહારાષ્ટ્ર અને કર્ણાટક સરકારે સંયુક્ત રીતે ૨૦૧૯ માં તેને GI દરજ્જો મેળવ્યો.