ભારતના સૌથી પ્રખ્યાત ઉદ્યોગપતિઓમાંના એક ગૌતમ અદાણી હવે એલ્યુમિનિયમ ક્ષેત્રમાં મોટો પ્રવેશ કરવાની તૈયારી કરી રહ્યા છે. અહેવાલ મુજબ અદાણી ગ્રુપ અને અબુ ધાબીની ઇન્ટરનેશનલ હોલ્ડિંગ કંપની (IHC) ઓડિશામાં એક વિશાળ એલ્યુમિનિયમ પ્લાન્ટ બનાવવા માટે આશરે $11.5 બિલિયન (આશરે ₹1 લાખ કરોડ)નું રોકાણ કરવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે. જો આ પ્રોજેક્ટ સાકાર થશે, તો તે વેદાંત અને હિન્ડાલ્કો જેવી મોટી કંપનીઓ સાથે સીધી સ્પર્ધા કરશે.
ઇકોનોમિક ટાઇમ્સમાં પ્રકાશિત અહેવાલો અનુસાર, પ્રસ્તાવિત પ્લાન્ટની વાર્ષિક ઉત્પાદન ક્ષમતા 2 મિલિયન ટન (2 મિલિયન ટન) થી વધુ હશે. તે એક સંકલિત એકમ હશે, જેમાં એલ્યુમિનિયમ રિફાઇનિંગ અને સ્મેલ્ટિંગ બંને સુવિધાઓ હશે. આ પ્રોજેક્ટમાં ઉત્પાદન માટે વીજળીની જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે એક કેપ્ટિવ પાવર પ્લાન્ટનો પણ સમાવેશ થશે.
હાલમાં, વેદાંત એલ્યુમિનિયમ અને હિન્ડાલ્કો ઇન્ડસ્ટ્રીઝ ભારતીય એલ્યુમિનિયમ બજારમાં પ્રભુત્વ ધરાવે છે. અદાણી ગ્રુપના પ્રવેશથી આ ક્ષેત્રમાં સ્પર્ધા વધુ તીવ્ર બનવાની અપેક્ષા છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ નવા પ્લાન્ટના ઉદઘાટનથી ભારતની કુલ એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદન ક્ષમતામાં આશરે 50%નો વધારો થઈ શકે છે
આ પ્રોજેક્ટ માટે ઓડિશાને પસંદ કરવામાં આવ્યું હતું કારણ કે તે દેશના લગભગ 60% બોક્સાઇટ અનામતનું ઘર છે. વધુમાં, અદાણી ગ્રુપની માલિકીનું ધામરા બંદર અહીં આવેલું છે, જે કાચા માલના પુરવઠા અને તૈયાર ઉત્પાદનોના નિકાસને સરળ બનાવે છે. આનાથી પ્રોજેક્ટના લોજિસ્ટિક્સ ખર્ચમાં પણ ઘટાડો થવાની અપેક્ષા છે.
ભારત હાલમાં ચીન પછી વિશ્વનો બીજો સૌથી મોટો એલ્યુમિનિયમ ઉત્પાદક દેશ છે. ગયા વર્ષે, દેશમાં આશરે 4.2 મિલિયન ટન એલ્યુમિનિયમનું ઉત્પાદન થયું હતું, જ્યારે સ્થાનિક વપરાશ 5.5 મિલિયન ટન હતો. ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર, ઇલેક્ટ્રિક વાહનો, રેલ્વે અને બાંધકામ ક્ષેત્રના વિસ્તરણને કારણે, માંગ 2030 સુધીમાં 8.5 મિલિયન ટન, 2040 સુધીમાં 18 મિલિયન ટન અને 2047 સુધીમાં 28 મિલિયન ટન સુધી પહોંચી શકે છે.
