અમેરિકાએ આશરે 14 મિલિયન યુએસ ડોલરની કિંમતની 657 પ્રાચીન વસ્તુઓ અને સાંસ્કૃતિક વસ્તુઓ ભારતને પરત કરી છે. યુએસ અધિકારીઓએ એમ પણ કહ્યું હતું કે એશિયન દેશને તેનો ચોરાયેલો વારસો પાછો મેળવવા માટે હજુ ઘણું કામ કરવાનું બાકી છે. મંગળવારે, મેનહટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્ની એલ્વિન બ્રેગે ઔપચારિક રીતે આ વસ્તુઓ પરત કરવાની જાહેરાત કરી. કુખ્યાત દાણચોર સુભાષ કપૂર અને દોષિત દાણચોર નેન્સી વેઇનર સાથે જોડાયેલા નેટવર્ક સહિત વિવિધ દાણચોરી ગેંગની લાંબી તપાસ બાદ આ બધી પ્રાચીન વસ્તુઓ રિકવર કરવામાં આવી હતી. આ પરત કરાયેલી વસ્તુઓ ન્યૂ યોર્કમાં ભારતીય કોન્સ્યુલેટના રાજદૂત રાજલક્ષ્મી કદમની હાજરીમાં એક ખાસ સમારોહમાં ભારતને સોંપવામાં આવી હતી. મેનહટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્ની એલ્વિન બ્રેગે એક નિવેદન જારી કરીને કહ્યું કે, "ભારતના સાંસ્કૃતિક વારસાને નિશાન બનાવતું દાણચોરીનું જૂથ ખૂબ જ વ્યાપક છે, જેનો પુરાવો 600 થી વધુ વસ્તુઓ પરત કરવાથી મળે છે. ભારતની ચોરાયેલી કલાકૃતિઓને પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે વધુ કાર્યની જરૂર છે. હું મારી ટીમના સતત અને સમર્પિત પ્રયાસો માટે આભાર માનું છું."
ન્યૂ યોર્કમાં ભારતના કોન્સ્યુલ જનરલ બિનય પ્રધાને મેનહટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્ની ઓફિસ, યુએસ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ હોમલેન્ડ સિક્યુરિટી અને અન્ય કાયદા અમલીકરણ એજન્સીઓના સતત સહકારની પ્રશંસા કરી. તેમણે કહ્યું કે આ સાંસ્કૃતિક રીતે મહત્વપૂર્ણ વસ્તુઓની પુનઃપ્રાપ્તિ અને તેમને ભારતમાં પરત લાવવાનું તેમની સતર્કતા અને સતત પ્રયાસોને કારણે શક્ય બન્યું છે.
પરત કરાયેલી વસ્તુઓમાં અવલોકિતેશ્વરની કાંસાની પ્રતિમા મુખ્ય છે, જેની કિંમત આશરે 2 મિલિયન યુએસ ડોલર હોવાનો અંદાજ છે. આ પ્રતિમા સિંહોથી શણગારેલા સિંહાસન પર બે કમળના આસન પર બેઠી છે. પ્રતિમા પરના શિલાલેખ મુજબ, તે છત્તીસગઢના હાલના રાયપુર નજીકના સિપુર ગામના રહેવાસી દ્રોણાદિત્ય નામના કારીગર દ્વારા બનાવવામાં આવી હતી. અવલોકિતેશ્વરની પ્રતિમા 1939માં લક્ષ્મણ મંદિર પાસે મળી આવેલી કાંસાની મૂર્તિઓના વિશાળ સંગ્રહનો ભાગ હતી. 1952 સુધી, તે રાયપુરના મહંત ઘાસીદાસ મેમોરિયલ મ્યુઝિયમમાં સચવાયેલી હતી. બાદમાં તે સંગ્રહાલયમાંથી ચોરાઈ ગઈ હતી અને 1982માં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સમાં દાણચોરી કરવામાં આવી હતી. 2014 સુધીમાં, તે ન્યૂ યોર્કમાં એક ખાનગી સંગ્રહમાં પહોંચી ગઈ હતી. 2025માં, મેનહટન ડિસ્ટ્રિક્ટ એટર્નીની ઓફિસે તે ખાનગી સંગ્રહમાંથી કાંસાની મૂર્તિ શોધી કાઢી અને જપ્ત કરી હતી.
