નાસાનું વોયેજર 1 અવકાશની દુનિયામાં એક નવો ઇતિહાસ રચવા જઈ રહ્યું છે. લગભગ પાંચ દાયકા પહેલા પોતાની સફર શરૂ કરનાર આ અવકાશયાન હવે પૃથ્વી પરથી એક પ્રકાશ દિવસની મુસાફરી કરનાર પ્રથમ માનવસર્જિત વાહન બનશે. નાસાના જણાવ્યા અનુસાર, વોયેજર 1 18 નવેમ્બરના રોજ સવારે 5:16 અને 7 સેકન્ડ (યુએસ સમય) પર આ ઐતિહાસિક સિદ્ધિ હાંસલ કરી શકે છે. ભારતીય સમય અનુસાર, 18 નવેમ્બરના રોજ બપોરે 3:46 અને 7 સેકન્ડ હશે.
પ્રકાશ-દિવસ એ અંતર છે જે પ્રકાશને 24 કલાકમાં કાપવા પડે છે. આ અંતર આશરે 16 અબજ માઇલ અથવા 26 અબજ કિલોમીટર છે. પ્રકાશ પ્રતિ સેકન્ડ આશરે 186,000 માઇલની ઝડપે મુસાફરી કરે છે. નાસા અનુસાર, વોયેજર 1 ને પૃથ્વીથી આ અંતર કાપવામાં 49 વર્ષ, બે મહિના અને 11 દિવસ લાગશે. અવકાશમાં માનવ પહોંચની દ્રષ્ટિએ આ સિદ્ધિ મહત્વપૂર્ણ છે.
1977 માં નાસા દ્વારા બાહ્ય ગ્રહોનો અભ્યાસ કરવા માટે વોયેજર 1 લોન્ચ કરવામાં આવ્યું હતું. ત્યારથી, તે સતત પૃથ્વીથી દૂર જઈ રહ્યું છે. તે પૃથ્વીથી અત્યાર સુધીનું સૌથી દૂરનું માનવ-નિર્મિત અવકાશયાન છે. ઘણા વર્ષો પહેલા, તે આપણા સૌરમંડળની સીમા ઓળંગીને ઇન્ટરસ્ટેલર સ્પેસ, તારાઓ વચ્ચેની જગ્યા સુધી પહોંચ્યું હતું. તે 2012 માં ઇન્ટરસ્ટેલર સ્પેસમાં પ્રવેશ્યું હતું અને ત્યારથી ત્યાંથી માહિતી મોકલી રહ્યું છે.
નાસાના જણાવ્યા મુજબ, વોયેજર 1 હાલમાં અવકાશમાં આશરે 38,000 માઇલ પ્રતિ કલાક અથવા લગભગ 61,000 કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે મુસાફરી કરી રહ્યું છે. આ ગતિ હોવા છતાં, તે પ્રકાશની ગતિ કરતા ઘણી ધીમી છે. આ જ કારણ છે કે અવકાશમાં અવકાશી પદાર્થો વચ્ચેના અંતરને કાપવામાં લાગતા સમયનો અંદાજ લગાવી શકાય છે. પ્રકાશ-દિવસ પ્રાપ્ત કરવો એ આ વિશાળ અંતરને સમજવાનો એક માર્ગ છે.





