તહેવારોની મોસમ વચ્ચે, કરોડો દેશવાસીઓ અને ડિજિટલ પેમેન્ટ કરતા નાના-મોટા વેપારીઓ માટે મોટી રાહતના સમાચાર આવ્યા છે. UPI અને સર્વિસીસ સ્ટીયરિંગ કમિટીએ સર્વાનુમતે નિર્ણય લીધો છે કે પસંદગીના પર્સન-ટુ-મર્ચન્ટ (P2M) UPI ટ્રાન્ઝેક્શન પર લાગુ થતો મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) હાલ પૂરતો મુલતવી રાખવામાં આવ્યો છે. સમિતિના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી તહેવારો અને બજારમાં ભારે ખરીદીના દબાણને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. હવે નવું MDR માળખું દિવાળી પછી તરત જ લાગુ કરવામાં આવશે, જેની તારીખ અલગથી જાહેર કરવામાં આવશે.
તાજેતરમાં, ચુકવણી નિયમનકારી માળખા હેઠળ, ₹2,000 થી વધુ મૂલ્યના પસંદગીના વેપારી UPI વ્યવહારો પર 0.4% નો વેપારી ડિસ્કાઉન્ટ રેટ (MDR) નક્કી કરવામાં આવ્યો હતો, જે 15 ઓક્ટોબર, 2026 થી અમલમાં આવશે. જોકે, ધનતેરસ અને દિવાળી દરમિયાન બજારોમાં જોવા મળેલી રેકોર્ડ ડિજિટલ ખરીદીને જોતાં, એવી ચિંતા હતી કે આ સમયે વેપારી શુલ્ક લાદવાથી વેપારીઓ અને ડિજિટલ ચુકવણી ઇકોસિસ્ટમ માટે મૂંઝવણ ઊભી થઈ શકે છે. તેથી, સ્ટીયરિંગ કમિટીએ તહેવારોના સુચારુ સંચાલનને પ્રાથમિકતા આપતા, અમલીકરણ મુલતવી રાખવાનો નિર્ણય લીધો.
MDR, અથવા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ રેટ, એક ફી છે જે ડિજિટલ ચુકવણી સ્વીકારવા બદલ વેપારીઓ અથવા દુકાનદારો પાસેથી વસૂલ કરી શકાય છે. આ ફી ચુકવણી પ્રક્રિયા સંબંધિત સેવાઓ માટે છે. MDR ની અસર કયા વ્યવહારો અને વેપારીઓને આવરી લેવામાં આવે છે તેના પર નિર્ભર રહેશે. એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે MDR વેપારીઓને કરવામાં આવતી ચુકવણીઓ સાથે સંબંધિત છે. તેને ગ્રાહકો દ્વારા સીધી ચૂકવવામાં આવતી ફી માનવું ખોટું હશે.
RBI અને NPCI એ પહેલાથી જ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે UPI સેવાઓ સામાન્ય વપરાશકર્તાઓ માટે સંપૂર્ણપણે મફત રહેશે. વ્યક્તિ-થી-વ્યક્તિ (P2P) નાણા ટ્રાન્સફર અથવા સ્ટોર્સ પર ₹2,000 સુધીની ખરીદી પર પહેલાની જેમ શૂન્ય શુલ્ક લાગશે નહીં. દરમિયાન, મોટા અને મધ્યમ કદના વેપારીઓ હવે દિવાળીના વેચાણ દરમિયાન કોઈપણ વધારાના વેપારી ફીની ચિંતા કર્યા વિના UPI ચુકવણી સ્વીકારી શકશે. નાના દુકાનદારો (P2PM) પહેલાથી જ આ ફીમાંથી મુક્ત છે.
