લદ્દાખના સુકાઈ રહેલા તળાવને બચાવવા માટે ગંદા પાણીનો ઉપયોગ કરીને એક અનોખી પહેલ

 લદ્દાખના મૃત્યુ પામતા ભવ્ય તળાવને બચાવવા માટે એક અનોખી ઇકોલોજીકલ પહેલ ચાલી રહી છે. લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર વીકે સક્સેનાએ હવે તળાવને પુનર્જીવિત કરવા માટે વધુ એક મોટી ઝુંબેશ શરૂ કરી છે. સ્ટોક ગ્લેશિયરમાંથી 90 મિલિયન લિટર પાણીને ઇગુ-ફે અને ચુચોટ ગામોની નહેરોમાં સફળતાપૂર્વક વાળ્યા પછી, લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર વીકે સક્સેનાએ હવે વધુ એક મોટો પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો છે. 


આ અંતર્ગત, ચાંગથાંગ જિલ્લાના રૂપશો ખારનાક ગ્લેશિયર પ્રવાહમાંથી પાણી લગભગ 15,000 ફૂટની ઊંચાઈ પર સ્થિત ત્સો કાર તળાવમાં પહોંચાડવામાં આવશે, જેથી આ મૃત્યુ પામેલા તળાવને પુનર્જીવિત અને સુધારી શકાય.

આ પ્રોજેક્ટનો ઉદ્દેશ્ય રૂપ્સો ખારનાક પ્રવાહમાંથી દરરોજ સરેરાશ 132 ક્યુસેક અથવા 320 મિલિયન લિટર ગ્લેશિયરના કચરાના પાણીને ત્સો કાર તળાવમાં વાળવાનો છે. છેલ્લા દાયકામાં તળાવનું કદ આશરે 70% ઘટ્યું છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ બધુ જ ગ્લેશિયરનું કચરો પાણી હાલમાં સિંધુ નદીમાં વહે છે અને વેડફાય છે. 

ત્સો કાર લદ્દાખના સૌથી પ્રખ્યાત ગ્લેશિયર તળાવોમાંનું એક છે. એક સમયે આશરે ૧૧,૦૦૦ એકરમાં ફેલાયેલું આ તળાવ હવે સંકોચાઈને માત્ર ૩,૨૦૦ એકર થઈ ગયું છે. પરિણામે, સ્થળાંતર કરનારા પક્ષીઓ અને પ્રખ્યાત બ્લેક-નેક્ડ ક્રેન માટે એક સમયે સમૃદ્ધ રહેઠાણ રહેઠાણ રહેઠાણ, તળાવ ઝડપથી અદૃશ્ય થઈ રહ્યું છે, જેના કારણે ખૂબ ઓછા મુલાકાતીઓ આવે છે.

આવી સ્થિતિમાં, નકામા વહેતા ગ્લેશિયરનું પાણી આ તળાવમાં મોકલવામાં આવશે, જેના કારણે આશા છે કે ત્સો કાર તળાવ એક વર્ષમાં તેનું જૂનું ગૌરવ પાછું મેળવશે.