લોકસભામાં ટ્રાન્સજેન્ડર બિલ પસાર થયું

લોકસભાએ આજે ટ્રાન્સજેન્ડર વ્યક્તિઓ (અધિકારોનું રક્ષણ) સુધારા બિલ, 2026 પસાર કર્યું. આ બિલ ટ્રાન્સજેન્ડર લોકોની ઓળખ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કેટલીક જોગવાઈઓ કરે છે, જે 2019 ના ટ્રાન્સજેન્ડર વ્યક્તિઓ (અધિકારોનું રક્ષણ) અધિનિયમથી અલગ છે. 2019 ના કાયદામાં એવી જોગવાઈ હતી કે કોઈપણ વ્યક્તિ સ્વેચ્છાએ પોતાને ટ્રાન્સજેન્ડર તરીકે જાહેર કરી શકે છે અને પછી જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ પાસેથી પ્રમાણપત્ર મેળવી શકે છે. જો કે, હવે આ જોગવાઈ નાબૂદ કરવામાં આવી છે, અને તબીબી પરીક્ષણ ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. તબીબી પરીક્ષણ પછી જ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ ટ્રાન્સજેન્ડર પ્રમાણપત્ર જારી કરી શકશે. વધુમાં, તે કોઈને બળજબરીથી ટ્રાન્સજેન્ડર સ્થિતિમાં રૂપાંતરિત કરવા બદલ સજાની જોગવાઈ કરે છે. બિલમાં ટ્રાન્સજેન્ડર કોણ હોઈ શકે તે પણ વ્યાખ્યાયિત કરવામાં આવ્યું છે, પરંતુ તેમાં સંમતિનો સમાવેશ થતો નથી. પરિણામે, ઘણા વ્યક્તિઓને ટ્રાન્સજેન્ડર શ્રેણીમાંથી દૂર કરી શકાય છે. આ જ કારણ છે કે ટ્રાન્સજેન્ડર લોકો આ સુધારા બિલનો વિરોધ કરી રહ્યા છે. ૨૦૧૪માં NALSA વિરુદ્ધ ભારત સંઘના કેસમાં, સુપ્રીમ કોર્ટે ચુકાદો આપ્યો હતો કે સ્વ-ઓળખ એ મૂળભૂત અધિકાર છે. કોઈપણ વ્યક્તિ નક્કી કરી શકે છે કે તે પુરુષ છે, સ્ત્રી છે કે ટ્રાન્સજેન્ડર છે. આ માટે કોઈ તબીબી તપાસની જરૂર નથી. જો કે, એ નોંધનીય છે કે સરકારના બિલમાં હવે તબીબી તપાસની જરૂર છે, જે સુપ્રીમ કોર્ટના નિર્ણયનો વિરોધાભાસ કરે છે. આ બિલ પર ચર્ચામાં ભાગ લેતા, સાંસદોએ રામાયણની એક વાર્તા, તેમજ મહાભારતમાં બૃહન્નલા તરીકે અર્જુનનું પાત્ર અને ભગવાન વિષ્ણુ અને મોહિનીની વાર્તાનો ઉલ્લેખ કર્યો. તેલુગુ દેશમ પાર્ટીના સાંસદ ડૉ. બી. શબરીએ કહ્યું કે તે તેમના મતવિસ્તારમાં ટ્રાન્સજેન્ડર સમુદાયના સભ્યો સાથે ગાઢ રીતે સંકળાયેલી છે, અને શુભ પ્રસંગોએ તેમના આશીર્વાદ મેળવવામાં આવે છે. રામાયણની એક વાર્તા ટાંકીને, શબરીએ કહ્યું કે જ્યારે ભગવાન રામ વનવાસ માટે જઈ રહ્યા હતા, ત્યારે તેમણે અયોધ્યાના પુરુષો અને સ્ત્રીઓને પાછા ફરવા કહ્યું. જ્યારે તેઓ વનવાસમાંથી પાછા ફર્યા, ત્યારે કેટલાક 14 વર્ષ પછી પણ તેમની રાહ જોતા જોવા મળ્યા. સાંસદના જણાવ્યા મુજબ, જ્યારે રામે તેમને આટલા વર્ષો રાહ જોવાનું કારણ પૂછ્યું, ત્યારે તેઓએ જવાબ આપ્યો કે ભગવાને પુરુષો અને સ્ત્રીઓને પાછા ફરવાનો આદેશ આપ્યો હતો, અને તેઓ બંને સમુદાયના નથી, તેથી તેઓએ આટલા વર્ષો રાહ જોઈ.