ગુરુવારે ભારતીય શેરબજારમાં ફરી એકવાર ભારે વેચવાલી જોવા મળી. ટ્રેડિંગ શરૂ થયાના ત્રણ કલાકમાં, સેન્સેક્સ 800 થી વધુ પોઈન્ટ ઘટીને 71,800 ની નીચે આવી ગયો, જ્યારે નિફ્ટી 50 પણ 300 થી વધુ પોઈન્ટ ઘટીને 22,300 ની નીચે આવી ગયો. આ અચાનક ઘટાડાથી રોકાણકારોની ચિંતા વધી ગઈ. બજારની નબળાઈને કારણે BSE પર લિસ્ટેડ કંપનીઓના કુલ માર્કેટ કેપમાં આશરે ₹8 લાખ કરોડનો ઘટાડો થયો. થોડા કલાકોમાં જ બજારમાં આટલી મોટી ગભરાટનું કારણ શું હતું?
શેરબજારમાં ઘટાડાનું સૌથી મોટું કારણ RBIનો તાજેતરનો નિર્ણય છે. કેન્દ્રીય બેંકે ત્રણ વર્ષમાં પહેલી વાર રેપો રેટમાં વધારો કર્યો છે . વધુમાં, RBIએ તેના નીતિગત વલણને તટસ્થથી બદલીને માપાંકિત કડક બનાવ્યું છે. આનો અર્થ એ છે કે ભવિષ્યમાં ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવા માટે વધુ કડક પગલાં લેવામાં આવી શકે છે. આનાથી રોકાણકારોને વ્યાજ દરો અંગે ચિંતા વધી છે.
વૈશ્વિક બજારોમાં વેચવાલી વચ્ચે, યુએસ બોન્ડ યીલ્ડમાં પણ તીવ્ર વધારો જોવા મળ્યો છે. 30-વર્ષના યુએસ બોન્ડ યીલ્ડ 5.71% થી ઉપર પહોંચી ગયો છે, જ્યારે 10-વર્ષના યીલ્ડ 5.3% અને 2-વર્ષના યીલ્ડ લગભગ 4.9% છે. વધતી યીલ્ડ બોન્ડ્સને રોકાણકારો માટે વધુ આકર્ષક બનાવી શકે છે, જેનાથી શેરબજારમાંથી ભંડોળ ઉપાડવાનું દબાણ વધી શકે છે.
મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવને કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં પણ વધારો થયો છે. બ્રેન્ટ ક્રૂડ ઓઇલ પ્રતિ બેરલ $૧૦૨ ને વટાવી ગયું છે. ભારત તેની ક્રૂડ ઓઇલની જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આયાત કરે છે. તેથી, તેલના ઊંચા ભાવ ફુગાવા અને કોર્પોરેટ ખર્ચમાં વધારો કરી શકે છે. આ બજારની ભાવનાને પણ અસર કરે છે.
વિદેશી રોકાણકારો દ્વારાકરવામાં આવેલી વેચાણથી પણ બજારનું દબાણ વધ્યું છે. NSE ના ડેટા અનુસાર, FII એ બુધવારે ₹6,121 કરોડથી વધુ મૂલ્યના ભારતીય શેર વેચ્યા હતા. આનાથી સતત નવ ટ્રેડિંગ સત્રોમાં તેમનું કુલ વેચાણ લગભગ ₹57,000 કરોડ થયું છે. સપ્ટેમ્બરની શરૂઆતથી, FII 25 માંથી 20 ટ્રેડિંગ સત્રોમાં ચોખ્ખા વેચાણકર્તા રહ્યા છે. આનો અર્થ એ છે કે સ્થાનિક બજાર વૈશ્વિક અને સ્થાનિક બંને મોરચે દબાણ હેઠળ છે.
