સરકારે ડુંગળીના ખરીદ ભાવમાં 24.4%નો વધારો

સરકારે બજારની વર્તમાન સ્થિતિ અને ખેડૂતોના હિતોને ધ્યાનમાં રાખીને તેના બફર સ્ટોક કાર્યક્રમ હેઠળ ડુંગળીના ખરીદ ભાવમાં 24.4 ટકાનો વધારો કરીને 15.80 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ કર્યો છે. ખાદ્ય અને ગ્રાહક બાબતોના મંત્રાલયના અધિક સચિવ અનુપમ મિશ્રાએ આ માહિતી આપી હતી. "અમે ડુંગળીના ખરીદ ભાવ 12.70 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામથી વધારીને 15.80 રૂપિયા પ્રતિ કિલોગ્રામ કર્યા છે," અનુપમ મિશ્રાએ સોમવારે આંતર-મંત્રાલય પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું. ચાલુ સિઝન માટે ડુંગળીની ખરીદી 15 મેના રોજ શરૂ થઈ હતી અને સુધારેલા ભાવ 22 મેના રોજ સૂચિત કરવામાં આવ્યા હતા. બજાર હસ્તક્ષેપના હેતુથી ભાવ સ્થિરીકરણ ભંડોળ (PSF) હેઠળ દર વર્ષે બફર સ્ટોક બનાવવામાં આવે છે.

સરકારે આ વર્ષે 200,000 ટન ડુંગળી ખરીદવાનો લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યો છે, જે 2025-26માં ખરીદેલા 300,000 ટન કરતા ઘણો ઓછો છે. કઠોળના મોરચે, અનુપમ મિશ્રાએ અહેવાલ આપ્યો કે બફર સ્ટોક મે મહિનામાં 4.3 મિલિયન ટનના સર્વકાલીન ઉચ્ચ સ્તરે પહોંચ્યો છે, જે મે 2025માં નોંધાયેલા 1.8 મિલિયન ટનના બમણાથી વધુ છે. આ મે 2024માં નોંધાયેલા 2.1 મિલિયન ટન કરતા નોંધપાત્ર રીતે વધારે છે. ભાવ સહાય યોજના (PSS) હેઠળ ખરીદીના પરિણામે અત્યાર સુધીમાં 534,000 ટન તુવેર અને 203,500 ટન ચણા (ચણા) ની ખરીદી થઈ છે. આ યોજના હેઠળ ખરીદી ત્યારે શરૂ થાય છે જ્યારે બજાર ભાવ લઘુત્તમ સહાય ભાવ (MSP) થી નીચે આવે છે. 

સ્થાનિક ઉત્પાદનમાં વધારાને કારણે, આયાત પર નિર્ભરતા ઘટી છે. 2025-26 માં કઠોળની આયાત લગભગ 30 ટકા ઘટીને 6 મિલિયન ટન થઈ ગઈ છે, જે એક વર્ષ પહેલા 73 લાખ ટન હતી. ચણાની આયાતમાં પણ 51 ટકાનો ઘટાડો થયો છે, જે 2024-25 માં 15.06 લાખ ટનથી ઘણી ઓછી છે. જોકે, કઠોળ માટે મુક્ત આયાત નીતિ હજુ પણ અમલમાં છે. અનુપમ મિશ્રાએ જણાવ્યું હતું કે કઠોળ સપ્લાય કરતા મુખ્ય દેશો મ્યાનમાર, તાંઝાનિયા, માલાવી, મોઝામ્બિક, કેનેડા, ઓસ્ટ્રેલિયા અને બ્રાઝિલ પશ્ચિમ એશિયાની પરિસ્થિતિથી સીધી અસરગ્રસ્ત નથી, જે પુરવઠા સંબંધિત જોખમોને મર્યાદિત કરે છે.