ભારત માટે ચાબહાર બંદર કેમ ખાસ? યુદ્ધવિરામ બાદ અમેરિકાએ પહેલી વાર તેને નિશાન બનાવ્યું

યુદ્ધવિરામ પછી પહેલી વાર અમેરિકાએ ઈરાનના વ્યૂહાત્મક ચાબહાર બંદર નજીક લશ્કરી કાર્યવાહી હાથ ધરી છે. આ હુમલાથી પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ વધ્યો છે એટલું જ નહીં, પરંતુ ભારતના સૌથી મહત્વપૂર્ણ વિદેશી વ્યૂહાત્મક પ્રોજેક્ટ્સમાંના એક અંગે પણ ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે. ચાબહાર બંદર માત્ર ભારત માટે એક બંદર નથી, પરંતુ મધ્ય એશિયા અને અફઘાનિસ્તાન સુધી પહોંચવા માટે એક વ્યૂહાત્મક પ્રવેશદ્વાર છે. ભારતે બંદરના વિકાસ અને સંચાલનમાં ભારે રોકાણ કર્યું છે.

  જો આ ક્ષેત્રમાં સંઘર્ષ વધશે, તો ભારતના વેપાર, કનેક્ટિવિટી અને વ્યૂહાત્મક હિતો પર અસર પડી શકે છે. યુએસ હડતાલ બાદ, ચાબહારમાં અનેક વિસ્ફોટો અને વીજળી ગુલ થયાના અહેવાલો મળ્યા હતા. યુએસ સેનાએ કહ્યું કે તેણે આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ સામે ઈરાન દ્વારા ઉપયોગમાં લેવાતા કથિત દરિયાઈ માળખા અને લશ્કરી સ્થાપનોને નિશાન બનાવ્યા હતા. દરમિયાન, ઈરાને આ હુમલાને યુદ્ધવિરામનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું અને કડક જવાબ આપવાની ચેતવણી આપી.

ભારત અને ઈરાને તાજેતરના વર્ષોમાં ચાબહાર બંદરના સંચાલન માટે એક કરાર પર હસ્તાક્ષર કર્યા છે. આ કરાર હેઠળ, ભારતીય કંપની ઈન્ડિયા પોર્ટ્સ ગ્લોબલ લિમિટેડ (IPGL) બંદરના એક ટર્મિનલનું સંચાલન કરે છે. ભારત ચાબહારને એક મુખ્ય પ્રાદેશિક વેપાર અને લોજિસ્ટિક્સ હબ તરીકે વિકસાવવાનું લક્ષ્ય રાખે છે.

જો ચાબહાર અને તેની આસપાસ લશ્કરી તણાવ વધશે, તો તે ભારતના વેપાર માર્ગો, ઉર્જા સુરક્ષા અને મધ્ય એશિયા સાથે જોડાણ યોજનાઓને અસર કરી શકે છે, અને ભારતીય રોકાણો અને ચાલુ બંદર પ્રોજેક્ટ્સને પણ જોખમમાં મૂકી શકે છે.

પશ્ચિમ એશિયામાં વધતા તણાવ વચ્ચે, ભારત હવે ચાબહાર બંદર અને ત્યાં ચાલી રહેલા ભારતીય પ્રોજેક્ટ્સ કેટલા સુરક્ષિત રહે છે અને આ પ્રદેશમાં પરિસ્થિતિ કઈ દિશામાં વિકસે છે તેના પર નજર રાખશે.