ગ્રેટ નિકોબાર ડેવલપમેન્ટ પ્રોજેક્ટ: ભારતની દરિયાઈ શક્તિ અને આર્થિક મહત્વાકાંક્ષાઓને મળશે નવી ઉડાન

ભારત સરકારે ગ્રેટ નિકોબાર ટાપુને દેશના સૌથી મહત્વપૂર્ણ વ્યૂહાત્મક અને આર્થિક કેન્દ્રોમાંના એક તરીકે વિકસાવવા માટે એક મહત્વાકાંક્ષી યોજના વિકસાવી છે. આ પ્રોજેક્ટમાં આંતરરાષ્ટ્રીય કન્ટેનર ટ્રાન્સશિપમેન્ટ પોર્ટ, ગ્રીનફિલ્ડ એરપોર્ટ અને નેવલ એર સ્ટેશન, આધુનિક ટાઉનશીપ અને પાવર પ્લાન્ટનું નિર્માણ શામેલ હશે. સરકારનું માનવું છે કે આ પ્રોજેક્ટ માત્ર રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને મજબૂત બનાવશે નહીં પરંતુ ભારતને વૈશ્વિક દરિયાઈ વેપાર નકશા પર પણ સ્થાન આપશે.

ગ્રેટ નિકોબાર ટાપુનો સૌથી મોટો ફાયદો તેનું વ્યૂહાત્મક સ્થાન છે. સિક્સ ડિગ્રી ચેનલથી માત્ર 40 કિલોમીટર દૂર સ્થિત, જે વિશ્વના લગભગ બે તૃતીયાંશ તેલ અને તેના અડધા કન્ટેનર ટ્રાફિકનું સંચાલન કરે છે, અહીં આંતરરાષ્ટ્રીય કન્ટેનર ટ્રાન્સશિપમેન્ટ પોર્ટનો વિકાસ ભારતની વિદેશી બંદરો પરની નિર્ભરતા ઘટાડશે અને દેશને વૈશ્વિક લોજિસ્ટિક્સ હબ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરશે.

આ પ્રોજેક્ટ હેઠળ પ્રસ્તાવિત ગ્રીનફિલ્ડ એરપોર્ટ ભારતીય નૌકાદળના સંચાલન નિયંત્રણ હેઠળ રહેશે. આનાથી હિંદ મહાસાગર ક્ષેત્રમાં ભારતની દેખરેખ ક્ષમતા, દરિયાઈ સુરક્ષા અને આપત્તિ રાહત કામગીરીમાં વધારો થશે. વધુમાં, આ એરપોર્ટ પ્રવાસનને વેગ આપશે. એરપોર્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા અનુસાર, એરપોર્ટ 2040 સુધીમાં વાર્ષિક 1.35 મિલિયન મુસાફરોને સંભાળી શકશે.

સરકારનું કહેવું છે કે પ્રોજેક્ટ પસંદ કરતા પહેલા પાંચ સંભવિત સ્થળોનો વિગતવાર અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો. ટેકનિકલ, પર્યાવરણીય અને સામાજિક પાસાઓને ધ્યાનમાં લેતા, ગલાથિયા ખાડી સૌથી યોગ્ય સ્થાન હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું. હાલના INS બાઝ એરબેઝના વિસ્તરણનો વિકલ્પ પણ ધ્યાનમાં લેવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ભૌગોલિક અને તકનીકી મર્યાદાઓને કારણે તેને અવ્યવહારુ માનવામાં આવ્યું હતું.