કેનેડાએ ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદી જૂથોને મળતા ભંડોળનો વિરોધ કર્યો

(જી.એન.એસ) તા. 6

ટોરોન્ટો,

કેનેડાના નાણાં મંત્રાલય દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા જોખમ મૂલ્યાંકન અહેવાલમાં, ખાલિસ્તાની હિંસક ઉગ્રવાદી જૂથોને “કાયદા અમલીકરણ અને ગુપ્તચર એજન્સીઓ દ્વારા કેનેડામાંથી નાણાકીય સહાય મળતી જોવા મળી છે.”

ભારત વિરોધી પ્રવૃત્તિઓ માટે કેનેડાની ભૂમિના ઉપયોગ અંગે નવી દિલ્હી દ્વારા નિયમિત રીતે ઉઠાવવામાં આવતી ચિંતાઓ વચ્ચે, કેનેડા સરકારના એક અહેવાલમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે બે ખાલિસ્તાની જૂથો – બબ્બર ખાલસા ઇન્ટરનેશનલ અને ઇન્ટરનેશનલ શીખ યુથ ફેડરેશન – દેશમાં કાર્યરત છે અને તેમને કેનેડામાંથી નાણાકીય સહાય મળી છે.

‘2025 એસેસમેન્ટ ઓફ મની લોન્ડરિંગ એન્ડ ટેરરિસ્ટ ફાઇનાન્સિંગ રિસ્ક્સ ઇન કેનેડા’ શીર્ષકવાળા રિપોર્ટમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે પોલિટિકલી મોટિવેટેડ વાયોલન્ટ એક્સ્ટ્રીમિઝમ (PMVE) “નવી રાજકીય પ્રણાલીઓ, અથવા હાલની પ્રણાલીઓમાં નવા માળખા અને ધોરણો સ્થાપિત કરવા માટે હિંસાના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપે છે”.

નાણા અને મહેસૂલ મંત્રાલય દ્વારા પ્રકાશિત 2025 ના કેનેડામાં મની લોન્ડરિંગ એન્ડ ટેરરિસ્ટ ફંડિંગ રિસ્ક્સના મૂલ્યાંકનમાં આ વાત કહેવામાં આવી હતી. કેનેડા સરકાર આતંકવાદી ધમકીઓને ત્રણ વ્યાપક શ્રેણીઓમાં વર્ગીકૃત કરે છે – વૈચારિક રીતે પ્રેરિત હિંસક ઉગ્રવાદ અથવા IMVE, રાજકીય રીતે પ્રેરિત હિંસક ઉગ્રવાદ અથવા PMVE, અને ધાર્મિક રીતે પ્રેરિત હિંસક ઉગ્રવાદ અથવા RMVE.

ખાલિસ્તાન તરફી જૂથોનો PMVE શ્રેણી હેઠળ સમાવેશ થાય છે. તે વિભાગ હેઠળ, અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે, “કેનેડામાં ક્રિમિનલ કોડ હેઠળ સૂચિબદ્ધ અનેક આતંકવાદી સંસ્થાઓ જે PMVE શ્રેણી હેઠળ આવે છે, જેમ કે હમાસ, હિઝબુલ્લાહ અને ખાલિસ્તાની હિંસક ઉગ્રવાદી જૂથો બબ્બર ખાલસા ઇન્ટરનેશનલ અને ઇન્ટરનેશનલ શીખ યુથ ફેડરેશન, કાયદા અમલીકરણ અને ગુપ્તચર એજન્સીઓ દ્વારા કેનેડામાંથી ઉદ્ભવતા નાણાકીય સહાય મેળવતા જોવા મળ્યા છે.”

અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે “હિંસક માધ્યમો” પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરતા ખાલિસ્તાન તરફી અલગતાવાદીઓ “કેનેડા સહિત ઘણા દેશોમાં ભંડોળ એકત્ર કરવાની શંકા છે,” અહેવાલમાં નોંધાયું છે. “આ જૂથો પાસે અગાઉ કેનેડામાં એક વ્યાપક ભંડોળ ઊભું કરવાનું નેટવર્ક હતું પરંતુ હવે તે હેતુ પ્રત્યે વફાદારી ધરાવતા વ્યક્તિઓના નાના ખિસ્સા ધરાવે છે પરંતુ દેખીતી રીતે કોઈ ચોક્કસ જૂથ સાથે કોઈ ખાસ જોડાણ નથી,” તેમાં ઉમેર્યું. બબ્બર ખાલસા ઇન્ટરનેશનલ અને ઇન્ટરનેશનલ શીખ યુથ ફેડરેશન બંનેને કેનેડા દ્વારા આતંકવાદી સંસ્થાઓ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે.

અહેવાલમાં ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે કે “કેનેડા અને વિદેશમાં આતંકવાદી પ્રવૃત્તિઓના ગંભીર પરિણામો” ને ધ્યાનમાં રાખીને, દેશે “આતંકવાદીઓ અને હિંસક ઉગ્રવાદીઓ, જેમાં તેમના ભંડોળનો પણ સમાવેશ થાય છે, તેનાથી તેની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાને સુરક્ષિત રાખવા માટે સતર્ક રહેવું જોઈએ.” તેમાં નિર્દેશ કરવામાં આવ્યો છે કે આવા મની લોન્ડરિંગ અને આતંકવાદી ભંડોળને મંજૂરી આપવાના રાજકીય પરિણામોમાં કેનેડાનું “મની લોન્ડરિંગ અને આતંકવાદી ભંડોળ માટે અધિકારક્ષેત્ર તરીકે માનવામાં આવતું આકર્ષણ” અને “ઘરેલું અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે કેનેડાની ખાનગી અને જાહેર સંસ્થાઓમાં ઓછો વિશ્વાસ અને વિશ્વાસ” શામેલ છે.

દેશમાં ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદની હાજરી અંગે વડા પ્રધાન માર્ક કાર્નીની સરકાર દ્વારા આ તાજેતરની સ્વીકૃતિ છે.

જુલાઈમાં, કેનેડાની જાસૂસી એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતની કથિત વિદેશી હસ્તક્ષેપ પ્રવૃત્તિઓ કેનેડામાંથી ઉભરતા ખાલિસ્તાન તરફી ઉગ્રવાદની ચિંતાઓથી પ્રેરિત છે, જ્યારે તેણે એ પણ સ્વીકાર્યું કે કેટલાક ઉગ્રવાદીઓ ભારતમાં હિંસાનું આયોજન કરવા માટે કેનેડાનો ઉપયોગ આધાર તરીકે કરે છે. કેનેડિયન સિક્યુરિટી ઇન્ટેલિજન્સ સર્વિસ અથવા CSIS ના 2024 માટે સંસદમાં રજૂ કરાયેલા વાર્ષિક અહેવાલમાં PMVE વિભાગમાં આ વાત જણાવવામાં આવી હતી.

“1980 ના દાયકાના મધ્યભાગથી, કેનેડામાં PMVE ખતરો મુખ્યત્વે કેનેડા સ્થિત ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદીઓ (CBKEs) દ્વારા પ્રગટ થયો છે જેઓ ખાલિસ્તાન નામનું સ્વતંત્ર રાષ્ટ્ર રાજ્ય બનાવવા માટે હિંસક માધ્યમોનો ઉપયોગ અને સમર્થન કરવા માંગે છે, જે મોટાભાગે ભારતના પંજાબમાં છે,” અહેવાલમાં જણાવાયું છે.

“જ્યારે 2024 માં કેનેડામાં CBKE-સંબંધિત કોઈ હુમલા થયા ન હતા, ત્યારે CBKEs દ્વારા હિંસક પ્રવૃત્તિઓમાં સતત સંડોવણી કેનેડા અને કેનેડિયન હિતો માટે રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા ખતરો ઉભો કરવાનું ચાલુ રાખે છે. ખાસ કરીને, કેનેડામાંથી ઉદ્ભવતા વાસ્તવિક અને માનવામાં આવતા ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદ કેનેડામાં ભારતીય વિદેશી હસ્તક્ષેપ પ્રવૃત્તિઓને આગળ ધપાવવાનું ચાલુ રાખે છે,” અહેવાલમાં નોંધવામાં આવ્યું છે.

“કેટલાક કેનેડિયનો ખાલિસ્તાન ચળવળને ટેકો આપવા માટે કાયદેસર અને શાંતિપૂર્ણ ઝુંબેશમાં ભાગ લે છે. સ્વતંત્ર ખાલિસ્તાન રાજ્ય માટે અહિંસક હિમાયતને ઉગ્રવાદ ગણવામાં આવતો નથી. ફક્ત વ્યક્તિઓના એક નાના જૂથને ખાલિસ્તાની ઉગ્રવાદી ગણવામાં આવે છે કારણ કે તેઓ મુખ્યત્વે ભારતમાં હિંસાના પ્રચાર, ભંડોળ ઊભું કરવા અથવા આયોજન માટે કેનેડાનો ઉપયોગ કરવાનું ચાલુ રાખે છે,” તેમાં ઉમેર્યું હતું કે, ભારતમાં આતંકવાદને સંભવિત રીતે ભડકાવવા માટે તેના પ્રદેશનો ઉપયોગ થઈ રહ્યો હોવાની નોંધપાત્ર સત્તાવાર સ્વીકૃતિમાં.