સરકાર GST સંબંધિત પ્રક્રિયાઓને સરળ બનાવવા માટે ઘણા મોટા ફેરફારો અમલમાં મૂકી રહી છે. આ ફેરફારો ખાસ કરીને નાના વ્યવસાયો અને ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મ પર માલ વેચતા લોકોને ફાયદો કરાવશે. નવા નિયમો હેઠળ, GST નોંધણી પ્રક્રિયા સરળ બનાવવામાં આવશે, ટેક્સ રિફંડ વધુ ઝડપથી પ્રાપ્ત થશે અને નાના વ્યવસાયો પર પાલનનો બોજ ઓછો થશે. આ ફેરફારો 1 નવેમ્બર, 2026 થી તબક્કાવાર રીતે લાગુ કરવામાં આવશે.
હવે બહુવિધ રાજ્યોમાં ઈ-કોમર્સ દ્વારા માલ વેચતા નાના વ્યવસાયો માટે GST નોંધણી મેળવવાનું સરળ બનશે. જે રાજ્યોમાં તેમની પોતાની ઓફિસ નથી, ત્યાં તેઓ ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મના વેરહાઉસને તેમના વ્યવસાયનું મુખ્ય સ્થળ જાહેર કરી શકશે. આના માટે વ્યવસાયોને ઓછામાં ઓછા એક રાજ્યમાં ભૌતિક કામગીરી કરવાની જરૂર પડશે. ભૌતિક ચકાસણી અને આધાર પ્રમાણીકરણ ત્યાં પૂર્ણ કરવામાં આવશે. ઈ-કોમર્સ પ્લેટફોર્મની સંમતિથી અન્ય રાજ્યોમાં નોંધણી શક્ય બનશે, જેનાથી વધારાની કર અધિકારી પ્રક્રિયાઓની જરૂરિયાત દૂર થશે. આ ફેરફારથી આશરે 9.5 લાખ નાના વેચાણકર્તાઓને ફાયદો થવાની અપેક્ષા છે.
સરકાર GST નોંધણી માટે જરૂરી દસ્તાવેજો અને માહિતી અંગે સ્પષ્ટ માર્ગદર્શિકા જારી કરશે. GST REG-01 અરજી ફોર્મ જરૂરી દસ્તાવેજો પસંદ કરવા માટેના વિકલ્પો પ્રદાન કરશે. GST પોર્ટલ પર અરજી પ્રક્રિયા પણ સરળ બનાવવામાં આવશે. આનાથી અધૂરા દસ્તાવેજો અથવા ખોટી માહિતીને કારણે અરજી અસ્વીકાર થવાનું જોખમ અને વારંવાર પ્રશ્નો પૂછવાની જરૂરિયાત ઓછી થઈ શકે છે. પરિણામે, નોંધણી પ્રક્રિયા ઝડપી થવાની અપેક્ષા છે.
નવા ફેરફારો હેઠળ, સિસ્ટમ ટેક્સ અધિકારીના હસ્તક્ષેપની જરૂર વગર, ઇલેક્ટ્રોનિક કેશ લેજરમાં જમા કરાયેલી વધારાની રકમના રિફંડને આપમેળે મંજૂર કરી શકશે. વધુમાં, શૂન્ય-રેટેડ સપ્લાય અને ઇન્વર્ટેડ ડ્યુટી સ્ટ્રક્ચર્સ સંબંધિત લાયક રિફંડ દાવાઓમાં, સિસ્ટમ જોખમનું મૂલ્યાંકન કર્યા પછી રકમના 90% સુધીના કામચલાઉ રિફંડને આપમેળે મંજૂર કરી શકશે. રિફંડ અરજી અથવા ડેફિસિઅન્સી મેમોની પ્રાપ્તિ સ્વીકારતો મેમો જારી કરવાની સમય મર્યાદા પણ 15 દિવસથી ઘટાડીને 10 દિવસ કરવામાં આવશે.
