ભારતીય જનતા પાર્ટીની સ્થાપના ક્યારે થઈ હતી અને તેના પ્રથમ પ્રમુખ કોણ હતા?

ભારતીય જનતા પાર્ટી આજે સભ્યપદની દ્રષ્ટિએ વિશ્વનો સૌથી મોટો રાજકીય પક્ષ છે. ભાજપની આગેવાની હેઠળનો NDA ગઠબંધન 2014 થી કેન્દ્રમાં સત્તામાં છે. વધુમાં, ભાજપ અને તેના સાથી પક્ષો 20 થી વધુ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં સરકાર ધરાવે છે. 6 એપ્રિલ એ ભારતીય જનતા પાર્ટી માટે ખૂબ જ ખાસ દિવસ છે, કારણ કે તેની સ્થાપના 1980 માં આ તારીખે થઈ હતી. તેથી, ચાલો ભાજપના ઇતિહાસ વિશે કેટલીક મુખ્ય હકીકતો શોધીએ.

ભારતીય જનતા પાર્ટીની રચના 1980 માં થઈ હતી, પરંતુ તેનો ઇતિહાસ ભારતીય જનસંઘ સાથે જોડાયેલો છે, જે સ્વતંત્રતા પછી રચાયેલી પાર્ટી હતી. ભારતીય જનસંઘની સ્થાપના 21 ઓક્ટોબર, 1951 ના રોજ ડૉ. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીના નેતૃત્વમાં થઈ હતી. શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીએ તુષ્ટિકરણ, પાકિસ્તાનમાં હિન્દુઓ પરના અત્યાચાર, લાઇસન્સ-પરમિટ-ક્વોટા રાજ, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા પ્રત્યે બેદરકારી અને કાશ્મીર જેવા રાષ્ટ્રીય મુદ્દાઓ પર નેહરુ મંત્રીમંડળમાંથી રાજીનામું આપ્યું હતું.

જોકે, કાશ્મીર આંદોલન દરમિયાન, શ્યામા પ્રસાદ મુખર્જીને જેલમાં ધકેલી દેવામાં આવ્યા હતા, જ્યાં તેમનું 1953માં રહસ્યમય સંજોગોમાં મૃત્યુ થયું હતું. ત્યારબાદ પંડિત દીનદયાળ ઉપાધ્યાયે જનસંઘનું નેતૃત્વ સંભાળ્યું. 1977ની સામાન્ય ચૂંટણીઓ દરમિયાન, ઇન્દિરા ગાંધી દ્વારા લાદવામાં આવેલી કટોકટીનો વ્યાપક વિરોધ થયો હતો. જયપ્રકાશ નારાયણના આહ્વાન પર, એક નવા રાષ્ટ્રીય પક્ષ, જનતા પક્ષની રચના કરવામાં આવી. ચૂંટણીમાં કોંગ્રેસનો પરાજય થયો, અને જનતા પક્ષ અને અન્ય વિરોધ પક્ષો જીત્યા. ત્યારબાદ, 1978માં ભારતીય જનસંઘ જનતા પક્ષમાં ભળી ગયું હતું.

જનતા પાર્ટીની સ્થાપના સાથે, આ પ્રયોગ લાંબો સમય ચાલ્યો નહીં. માત્ર બે વર્ષ પછી, જનતા પાર્ટીમાં મતભેદ ઉભરવા લાગ્યા. જનસંઘમાંથી જનતા પાર્ટીમાં જોડાનારાઓ સામે બેવડા સભ્યપદનો મુદ્દો ઉઠાવવામાં આવ્યો. 4 એપ્રિલ, 1980 ના રોજ, જનતા પાર્ટીએ તેના સભ્યોને રાષ્ટ્રીય સ્વયંસેવક સંઘના સભ્ય બનવા પર પ્રતિબંધ મૂક્યો. જો કે, જે નેતાઓ અગાઉ જનસંઘના સભ્ય હતા તેઓએ આનો વિરોધ કર્યો. ત્યારબાદ, 6 એપ્રિલ, 1980 ના રોજ એક નવું સંગઠન, ભારતીય જનતા પાર્ટી, સ્થાપિત થયું. અટલ બિહારી વાજપેયીને ભાજપના પ્રથમ રાષ્ટ્રીય અધ્યક્ષ બનાવવામાં આવ્યા હતા.