By એક સમયે વિશ્વનો સૌથી શક્તિશાળી ગણાતો યુએસ પાસપોર્ટ, હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સની ટોચની 10 યાદીમાંથી પહેલીવાર બહાર નીકળી ગયો છે. 20 વર્ષ પહેલાં શરૂ થયેલા રેન્કિંગમાં યુએસ હવે 12મા સ્થાને સરકી ગયું છે, અને મલેશિયા સાથે આ સ્થાન શેર કર્યું છે. આ ઘટાડો વૈશ્વિક રાજદ્વારી અને વિઝા નીતિઓમાં ફેરફારનું પરિણામ છે જેના કારણે યુએસ પાસપોર્ટની શક્તિમાં ઘટાડો થયો છે.
ઇન્ટરનેશનલ એર ટ્રાન્સપોર્ટ એસોસિએશન (IATA) ના ડેટા પર આધારિત હેનલી પાસપોર્ટ ઇન્ડેક્સ અનુસાર, યુએસ પાસપોર્ટ ધારકોને હવે 227 દેશોમાંથી ફક્ત 180 દેશોમાં વિઝા-મુક્ત મુસાફરીની સુવિધા છે. આ સંખ્યા એક દાયકા પહેલા ટોચના ક્રમ કરતા નોંધપાત્ર રીતે ઓછી છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે બ્રાઝિલ જેવા દેશોએ યુએસ સાથે વિઝા-મુક્ત મુસાફરી કરારો સમાપ્ત કર્યા કારણ કે યુએસએ વળતર આપ્યું ન હતું. વધુમાં, ચીન અને વિયેતનામએ પણ તેમની વિઝા-મુક્ત યાદીમાં યુએસનો સમાવેશ કર્યો ન હતો. પાપુઆ ન્યુ ગિની, મ્યાનમાર અને સોમાલિયાની નવી ઇવિઝા સિસ્ટમ્સ યુએસ પાસપોર્ટની પહોંચને વધુ મર્યાદિત કરે છે.
અમેરિકાની વિઝા નીતિઓ પણ આ ઘટાડાનું એક મુખ્ય કારણ છે. જ્યારે અમેરિકન નાગરિકો વિઝા વિના 180 દેશોમાં મુસાફરી કરી શકે છે, ત્યારે અમેરિકા ફક્ત 46 દેશોના નાગરિકોને વિઝા વિના દેશની મુલાકાત લેવાની મંજૂરી આપે છે. હેનલી ઓપનનેસ ઇન્ડેક્સમાં અમેરિકા 77મા ક્રમે છે, જે દર્શાવે છે કે તે આતિથ્યની દ્રષ્ટિએ ઘણું પાછળ છે. ઓસ્ટ્રેલિયા પછી અમેરિકામાં આ અંતર સૌથી મોટું છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે વિશ્વભરના દેશો અમેરિકાની કડક નીતિઓનો આ જ રીતે પ્રતિસાદ આપી રહ્યા છે.
સિંગાપોર નંબર વન, ચીનના રેન્કિંગમાં પણ સુધારો
સિંગાપોર ૧૯૩ દેશોમાં વિઝા-મુક્ત મુસાફરી સાથે પ્રથમ ક્રમે છે, જ્યારે દક્ષિણ કોરિયા (૧૯૦) અને જાપાન (૧૮૯) અનુક્રમે બીજા અને ત્રીજા ક્રમે છે. છેલ્લા દાયકામાં ચીને પોતાના પાસપોર્ટની સંખ્યા નોંધપાત્ર રીતે વધારી છે. ૨૦૧૫માં ૯૪મા ક્રમે રહેતું ચીન હવે ૬૪મા ક્રમે પહોંચી ગયું છે, જેમાં ૩૭ વધુ દેશો માટે વિઝા-મુક્ત મુસાફરીનો ઉમેરો થયો છે, જેનાથી કુલ સંખ્યા ૮૨ થઈ ગઈ છે. તેનાથી વિપરીત, ચીને ૭૬ દેશોના નાગરિકોને વિઝા-મુક્ત મુસાફરીની મંજૂરી આપી છે, જે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કરતા ૩૦ વધુ છે. તાજેતરમાં, ચીને રશિયાને પણ તેની વિઝા-મુક્ત યાદીમાં ઉમેર્યું છે. ભારત ૮૫મા ક્રમે છે, અને તેના નાગરિકો ૫૭ દેશોમાં વિઝા-મુક્ત મુસાફરીનો આનંદ માણે છે.
