By દર વર્ષે ૧૦ નવેમ્બરના રોજ વિશ્વ જાહેર પરિવહન દિવસ (વર્લ્ડ પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ ડે) ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસનો હેતુ લોકોને જાહેર પરિવહનની પ્રથાથી પરિચિત કરાવવાનો અને તેનો વધુ ઉપયોગ કરવા માટે પ્રેરિત કરવાનો છે. તે લોકોને પાણી સંરક્ષણ અને વાયુ પ્રદૂષણ ઘટાડવાના મહત્વથી વાકેફ કરે છે, પરંતુ તેમને પર્યાવરણ પ્રત્યે જવાબદાર બનવા માટે પણ પ્રેરિત કરે છે. આ દિવસની શરૂઆત ૨૦૦૫માં ઇન્ટરનેશનલ એસોસિએશન ઓફ પબ્લિક ટ્રાન્સપોર્ટ (UITP) દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
ઝડપથી વધી રહેલા ટ્રાફિક ભીડ અને વાયુ પ્રદૂષણ સાથે, જાહેર પરિવહનનું મહત્વ પહેલા કરતા વધુ વધી ગયું છે. જો વધુ લોકો બસ, મેટ્રો, ટ્રેન અને ઈ-કેરિયર્સ જેવા જાહેર પરિવહનનો ઉપયોગ કરે છે, તો તે સિમેન્ટના ખર્ચમાં ઘટાડો કરશે, તળાવના કાંપમાં ઘટાડો કરશે અને પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરશે.
જાહેર પરિવહનને પ્રોત્સાહન આપવાથી માત્ર વૈશ્વિક વિકાસને વેગ મળે છે એટલું જ નહીં, પરંતુ તે ટકાઉ વિકાસ લક્ષ્યો (SDGs) પ્રાપ્ત કરવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું પણ છે. તે લોકોને જોડવામાં અને સામાજિક એકતાને પ્રોત્સાહન આપવામાં પણ મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે.
ભારતમાં જાહેર પરિવહનમાં થઈ રહેલા 5 મોટા ફેરફારો
ભારતમાં જાહેર પરિવહનનો ચહેરો ઝડપથી બદલાઈ રહ્યો છે. શહેરી મુસાફરોને ઝડપી, સસ્તા અને સસ્તા મુસાફરી વિકલ્પો પૂરા પાડવા માટે સરકાર દેશના ઘણા શહેરોમાં મેટ્રો રેલ સેવાઓનો વિસ્તાર કરી રહી છે.
સમાવેશ કરવા માટે દબાણ કરી રહી છે. આનાથી વાયુ પ્રદૂષણને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળે છે, ખાસ કરીને દિલ્હી જેવા શહેરોમાં જ્યાં AQI સતત ખતરનાક સ્તરે પહોંચી રહ્યું છે.
પરિવહન પર નીતિગત ધ્યાન હવે મુખ્ય પ્રવાહના સ્કૂટર પૂરતું મર્યાદિત નથી. લાસ્ટ-માઇલ સુપરમાર્કેટ સરકારી સુપરમાર્કેટ, ઇ-કેરેજ અને બાઇક-શેરિંગ જેવી સેવાઓને મજબૂત બનાવી રહ્યા છે, જે જાહેર પરિવહન અને જનતાને સુવિધા પણ પૂરી પાડશે.
સરકાર બસો, ટ્રેનો અને મેટ્રોના વિવિધ પરિવહન માધ્યમોને એકીકૃત કરવાની યોજના ધરાવે છે, જેથી મુસાફરો માટે એક સીમલેસ અને સંકલિત પરિવહન વ્યવસ્થા બનાવી શકાય.
ભવિષ્યમાં ભારતમાં મોબિલિટી-એઝ-એ-સર્વિસ (MaaS) ઝડપથી આગળ વધવાની અપેક્ષા છે. આ અભિગમ હેઠળ, મુસાફરો એક જ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ દ્વારા બધી જાહેર પરિવહન સેવાઓ માટે ચૂકવણી કરી શકશે. વધુમાં, કૃત્રિમ ટેકનોલોજી (AI) અને સ્માર્ટ ક્વોન્ટમ ટેકનોલોજી પરિવહન પ્રણાલીઓને વધુ આધુનિક અને કાર્યક્ષમ બનાવશે.
