By નવા વર્ષની શરૂઆત સાથે, તમાકુ ગ્રાહકો અને રોકાણકારો બંને માટે આઘાતજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. સિગારેટ પર સરકારે એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં વધારો કર્યો છે તેની સીધી અસર બજાર અને જાહેર જનતાના ખિસ્સા પર પડી છે. આ નિર્ણય બાદ સિગારેટ વધુ મોંઘી થવાની તૈયારીમાં છે, ત્યારે શેરબજારમાં તમાકુ કંપનીઓના શેરમાં ભારે વેચવાલી જોવા મળી. ખાસ કરીને, ITC અને ગોડફ્રે ફિલિપ્સ જેવા મુખ્ય શેર દબાણ હેઠળ આવ્યા હતા.
1 જાન્યુઆરીના રોજ ટ્રેડિંગ દરમિયાન ITCના શેર 6 ટકાથી વધુ ઘટીને લગભગ 378 રૂપિયા થઈ ગયા, જેના કારણે તે નિફ્ટી 50 પર સૌથી વધુ નુકસાન કરનારાઓમાં સામેલ થઈ ગયો. ગોડફ્રે ફિલિપ્સ ઈન્ડિયાના શેર વધુ તીવ્ર રીતે ઘટ્યા, લગભગ 10 ટકા ઘટ્યા. સરકારના કરવેરા નિર્ણયના પ્રતિભાવમાં રોકાણકારોએ તમાકુ ક્ષેત્રના શેરોમાં નફો બુક કર્યો.
ડિસેમ્બરમાં, સંસદે સેન્ટ્રલ એક્સાઇઝ (સુધારા) બિલ, 2025 ને મંજૂરી આપી, જે સિગારેટ અને અન્ય તમાકુ ઉત્પાદનો પર કાયમી એક્સાઇઝ ડ્યુટી સાથે કામચલાઉ લેવીને બદલે છે. નાણા મંત્રાલયના એક જાહેરનામા અનુસાર, 1 ફેબ્રુઆરીથી અમલમાં આવતા, સિગારેટની લંબાઈના આધારે એક્સાઇઝ ડ્યુટી ₹2,050 થી ₹8,500 સુધીની હશે. આ કર 40 ટકા GST ઉપરાંતનો હશે.
નિષ્ણાતોના મતે, આ નિર્ણયથી 75 થી 85 મીમી લંબાઈની સિગારેટની કુલ કિંમત 22 થી 28 ટકા વધી શકે છે. બ્રોકરેજ ફર્મ ICICI સિક્યોરિટીઝનું કહેવું છે કે ૭૫ મીમીથી વધુ લાંબી સિગારેટ ITCના કુલ વેચાણના આશરે 16 ટકા છે, અને આ સિગારેટ પર પ્રતિ સિગારેટ 2 થી ૩ રૂપિયાનો ભાવ વધારો થઈ શકે છે. આનો અર્થ એ છે કે આગામી દિવસોમાં સિગારેટના ભાવ સ્પષ્ટપણે વધશે.
હાલમાં, ભારતમાં સિગારેટ પરનો કુલ કરવેરાનો બોજ છૂટક ભાવના લગભગ 53 ટકા છે, જે વિશ્વ આરોગ્ય સંગઠન (WHO) દ્વારા ભલામણ કરાયેલ 75 ટકાના સ્તરથી ઘણો નીચે છે. સરકારનો ઉદ્દેશ્ય તમાકુના સેવનને નિરુત્સાહિત કરવાનો અને આવક વધારવાનો હોવાનું માનવામાં આવે છે.
શેરની દ્રષ્ટિએ, ITC છેલ્લા પાંચ દિવસમાં લગભગ 6% અને છ મહિનામાં 8% થી વધુ ઘટ્યું છે. દરમિયાન, ગોડફ્રે ફિલિપ્સના શેરમાં તાજેતરના ઘટાડા છતાં, 2025 માં અત્યાર સુધીમાં મજબૂત વધારો જોવા મળ્યો છે.
