By ભારતીય રેલ્વે હવે એક નવી ગતિ અને આધુનિકતા તરફ આગળ વધી રહી છે. ભારતમાં ટ્રેન મુસાફરીનો અનુભવ ટૂંક સમયમાં સંપૂર્ણપણે બદલાવાનો છે, કારણ કે રેલ્વે મંત્રાલયે ‘વંદે ભારત ૪.૦’ ના વિકાસ પર જોરશોરથી કામ શરૂ કર્યું છે. તેનો ઉદ્દેશ્ય ફક્ત સ્થાનિક જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવાનો જ નહીં પરંતુ આ હાઇ-ટેક ટ્રેનસેટ્સને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં નિકાસ કરવાનો પણ છે. રેલ્વે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવે બુધવારે ૧૬મા આંતરરાષ્ટ્રીય રેલ્વે ઉપકરણ પ્રદર્શન (IREE) ૨૦૨૫નું ઉદ્ઘાટન કરતા જણાવ્યું હતું કે વંદે ભારતનું નવું સંસ્કરણ વિશ્વની શ્રેષ્ઠ ટ્રેનો સાથે સ્પર્ધા કરશે. તેમણે કહ્યું કે આપણે વંદે ભારતની પુનઃકલ્પના કરવી પડશે અને દરેક પરિમાણમાં વિશ્વ-સ્તરીય ધોરણો સાથે સુસંગત નવી ટેકનોલોજી રજૂ કરવી પડશે.
વંદે ભારત ૪.૦ ને સુધારેલા શૌચાલય, આરામદાયક બેઠક વ્યવસ્થા અને અદ્યતન કોચ ડિઝાઇન સાથે વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે. રેલ્વે મંત્રાલય આગામી ૧૮ મહિનામાં તેને ટ્રેક પર લાવવાનું લક્ષ્ય રાખે છે. હાલમાં, વંદે ભારત ૩.૦ જાપાની અને યુરોપિયન ટ્રેનો કરતાં વધુ ઝડપી સાબિત થઈ ચૂક્યું છે, જે ફક્ત ૫૨ સેકન્ડમાં ૦ થી ૧૦૦ કિમી/કલાકની ઝડપે દોડે છે. રેલ્વે મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે હવે આને આગલા સ્તર પર લઈ જવાનો સમય છે. સરકાર ૩૫૦ કિમી/કલાક સુધીની ઝડપ સાથે હાઇ-સ્પીડ પેસેન્જર ટ્રેન કોરિડોર પણ વિકસાવી રહી છે. વિકસિત ભારત વિઝનના ભાગ રૂપે, બુલેટ ટ્રેન જેવી હાઇ-ટેક લાઇન સહિત આ રૂટ ૨૦૪૭ સુધીમાં આશરે ૭,૦૦૦ કિલોમીટરને આવરી લેવા માટે વિકસાવવામાં આવશે.
અમૃત ભારત ટ્રેનનું અપગ્રેડેડ વર્ઝન 4.0 પણ વિકસાવવામાં આવી રહ્યું છે, જેમાં નવા પુશ-પુલ લોકોમોટિવ અને અદ્યતન કોચનો સમાવેશ થાય છે. સલામતીના મોરચે, કવચ 4.0 સિસ્ટમ પહેલાથી જ કાર્યરત છે, અને હવે કવચ 5.0 વિકસાવવામાં આવી રહી છે, જે 350 કિમી/કલાકની ઝડપે પણ ટ્રેનને સુરક્ષિત રાખશે. ભારતે ગ્રીન ટેકનોલોજીમાં પણ મોટી છલાંગ લગાવી છે. વૈષ્ણવે જણાવ્યું હતું કે 2,400-હોર્સપાવર હાઇડ્રોજન ટ્રેન, જે સંપૂર્ણપણે સ્વદેશી ટેકનોલોજી પર આધારિત છે, પૂર્ણ થઈ ગઈ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે સરકાર આ ટેકનોલોજી આયાત કરશે નહીં; તે ઘરઆંગણે ડિઝાઇન કરવામાં આવશે. રેલ્વે મંત્રીએ ઉત્પાદકોને ચેતવણી આપી હતી કે ગુણવત્તા સાથે કોઈ સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં, અને હલકી ગુણવત્તાવાળા સામગ્રી સપ્લાય કરતી કંપનીઓને બ્લેકલિસ્ટ કરવામાં આવશે.
