By પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્રભાઈ મોદી જૂનના પહેલા અઠવાડિયામાં, સંભવતઃ છઠ્ઠી જૂને, શ્રી માતા વૈષ્ણોદેવીજી મંદિરના આધાર શિબિર, પવિત્ર શહેર કટરાથી કાશ્મીર માટે ટ્રેન સેવાઓનું ઉદ્ઘાટન કરશે. આ પછી કટરા અને બારામુલ્લા વચ્ચે વંદે ભારત ટ્રેન સેવા શરૂ થશે.અધિકારીઓએ પુષ્ટિ કરી છે કે કાશ્મીર માટે ટ્રેન સેવાઓના પ્રારંભની તૈયારીઓને અંતિમ ઓપ આપવામાં આવી રહ્યો છે અને પ્રધાનમંત્રી છઠ્ઠી જૂને કાશ્મીર ખીણ માટે પ્રથમ ટ્રેનને લીલી ઝંડી બતાવશે.આ ટ્રેન સેવાનો પ્રારંભ ૧૯ એપ્રિલે થવાનો હતો, પરંતુ તે દિવસે ખરાબ હવામાનની આગાહીને કારણે તેને સ્થગિત કરવામાં આવ્યો હતો. ત્યારબાદ ૨૨ એપ્રિલે પહેલગામમાં થયેલા આતંકવાદી હુમલા અને તેના પછીના ઓપરેશન સિંદૂરને કારણે વિલંબ થયો, જેમાં ભારતીય સશસ્ત્ર દળોએ ૭ થી ૧૦ મે દરમિયાન પાકિસ્તાન અને પીઓજેકેમાં આતંકવાદી માળખા અને સૈન્ય સ્થાપનો પર હુમલા કર્યા હતા.
અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે, “રેલવે ટ્રેકનું ખુલવું ૩ જુલાઈથી શરૂ થઈને ૯ ઓગસ્ટ સુધી ચાલનારી શ્રી અમરનાથજીની આગામી વાર્ષિક તીર્થયાત્રા માટે ખૂબ ઉપયોગી સાબિત થઈ શકે છે, ખાસ કરીને જ્યારે આ સિઝનમાં સમય પહેલા અને ભારે ચોમાસાની આગાહી છે, જેનાથી રામબન અને બનિહાલ વચ્ચેનો જમ્મુ-શ્રીનગર રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ અવરોધિત થઈ શકે છે.”તેમણે ઉમેર્યું કે રેલ ટ્રેક ખુલવાથી શ્રી અમરનાથજીના યાત્રીઓ કટરાથી શ્રીનગર જઈ શકશે. જરૂર પડ્યે, તીર્થયાત્રીઓની ભીડને નિયંત્રિત કરવા માટે વિશેષ ટ્રેનો પણ ચલાવવામાં આવી શકે છે, ખાસ કરીને ધોરીમાર્ગ અવરોધિત થવાની સ્થિતિમાં.અધિકારીઓના મતે, હાલમાં કટરા અને બારામુલ્લા વચ્ચે માત્ર વંદે ભારત ટ્રેન ચાલવાની અપેક્ષા છે. પ્રધાનમંત્રી કટરાથી બારામુલ્લા અને બારામુલ્લાથી કટરા માટે વર્ચ્યુઅલી ટ્રેનને લીલી ઝંડી બતાવશે. તેઓ કટરા સ્ટેડિયમમાં એક વિશાળ રેલીને પણ સંબોધશે.કટરાથી ટ્રેન સેવાને લીલી ઝંડી બતાવતા પહેલા, પ્રધાનમંત્રી ચિનાબ નદી પર બનેલા વિશ્વના સૌથી ઊંચા રેલ પુલ અને રિયાસી જિલ્લામાં રેલવે ટ્રેક પર બનેલા પ્રથમ કેબલ સ્ટે બ્રિજની મુલાકાત લઈ શકે છે.સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, શરૂઆતમાં ટ્રેન કટરાથી બારામુલ્લા સુધી ચાલશે. જોકે, પ્લેટફોર્મની સંખ્યા વધારવા સહિત જમ્મુ રેલવે સ્ટેશન પર વિસ્તરણ કાર્ય પૂર્ણ થયા પછી, ખીણ માટેની ટ્રેન જમ્મુથી તેનું સંચાલન શરૂ કરશે, જે સંભવતઃ ઓગસ્ટ-સપ્ટેમ્બરમાં શરૂ થશે. હાલમાં દિલ્હી કે અન્ય કોઈ ભાગથી કાશ્મીર માટે કોઈ સીધી ટ્રેન નથી. યાત્રીઓને કટરામાં ઉતરવું પડશે અને ટ્રેન બદલવી પડશે. બાદમાં આ જ પ્રક્રિયા જમ્મુમાં પણ અપનાવવામાં આવશે.
કટરાથી બારામુલ્લા સુધી ટ્રેનના ઘણા ટ્રાયલ સફળ રહ્યા છે, જેમાં વંદે ભારત ટ્રેન પણ સામેલ છે. ઓપરેશન સિંદૂર દરમિયાન સેનાના જવાનોને લઈ જતી ટ્રેન પણ શ્રીનગર સુધી ટ્રેક પર ચાલી હતી. પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા પછી ટ્રેકનું નવેસરથી સુરક્ષા ઓડિટ કરવામાં આવ્યું અને વધુ પોલીસકર્મીઓની તૈનાતી અને મૂળભૂત સુવિધાઓને મજબૂત કરવા સાથે તમામ મુદ્દાઓનું નિરાકરણ કરવામાં આવ્યું.
કુલ ૨૭૨ કિલોમીટરના ઉધમપુર-શ્રીનગર-બારામુલ્લા રેલ લિંક (યુએસબીઆરએલ) પ્રોજેક્ટમાંથી, ૨૦૯ કિલોમીટરને તબક્કાવાર કાર્યરત કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં ૧૧૮ કિલોમીટરના કાઝીગુંડ-બારામુલ્લા ખંડનો પ્રથમ તબક્કો ઓક્ટોબર ૨૦૦૯માં કાર્યરત થયો હતો. ત્યારબાદ જૂન ૨૦૧૩માં ૧૮ કિલોમીટરનો બનિહાલ-કાઝીગુંડ, જુલાઈ ૨૦૧૪માં ૨૫ કિલોમીટરનો ઉધમપુર-કટરા અને ગયા વર્ષે ફેબ્રુઆરીમાં ૪૮.૧ કિલોમીટર લાંબો બનિહાલ-સાંગલદાન ખંડ કાર્યરત થયો હતો.
૪૬ કિલોમીટર લાંબા સાંગલદાન-રિયાસી ખંડનું કામ પણ ગયા વર્ષે જૂનમાં પૂર્ણ થઈ ગયું હતું, જેથી રિયાસી અને કટરા વચ્ચે કુલ ૧૭ કિલોમીટરનો ખંડ બાકી રહ્યો હતો, જેને પણ લગભગ ત્રણ મહિના પહેલા પૂર્ણ કરવામાં આવ્યો, જેના પછી વંદે ભારત સહિત વિવિધ ટ્રેનોના પરીક્ષણો શરૂ થયા. આ પ્રોજેક્ટ પર ૪૧,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાનો ખર્ચ આવ્યો છે.૪ જાન્યુઆરીના રોજ કટરા-બનિહાલ સેક્શન પર ઇલેક્ટ્રિક ટ્રેનનો સફળ ટ્રાયલ રન કરવામાં આવ્યો હતો. રેલવેએ છેલ્લા કેટલાક મહિનાઓમાં ટ્રેકના વિવિધ ખંડો પર ઘણા ટ્રાયલ કર્યા છે, જેમાં અંજી ખાદ અને ચિનાબ પુલના બે મુખ્ય માઈલસ્ટોન સામેલ છે.કાશ્મીરને એક નવી ખાસ ડિઝાઇન કરાયેલી વંદે ભારત એક્સપ્રેસ ટ્રેન મળશે. આ નવી સેમી-હાઈ-સ્પીડ ટ્રેન કટરા અને શ્રીનગરને જોડશે. કટરા અને શ્રીનગરને જોડતી નવી સેમી-હાઈ-સ્પીડ ટ્રેન જમ્મુ-કાશ્મીરમાં આવી ત્રીજી ટ્રેન હશે.
