By ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ઇસરો) ના સંચાર ઉપગ્રહ CMS-03, જેનું વજન 4,400 કિલોથી વધુ છે, રવિવારે લોન્ચ કરવામાં આવ્યું. અવકાશ એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે લગભગ 4,410 કિલો વજન ધરાવતો આ ઉપગ્રહ ભારતની ભૂમિ પરથી જીઓસિંક્રોનસ ટ્રાન્સફર ઓર્બિટ (GTO) માં લોન્ચ કરવામાં આવેલ સૌથી ભારે ઉપગ્રહ છે. આ ઉપગ્રહ LVM3-M5 રોકેટનો ઉપયોગ કરીને લોન્ચ કરવામાં આવ્યો હતો, જેને તેની ભારે ઉપાડવાની ક્ષમતા માટે ‘બાહુબલી’ નામ આપવામાં આવ્યું છે.
આજે SDSC/ISRO શ્રીહરિકોટાથી CMS-03 કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ વહન કરતો ISROનો LVM3-M5 લોન્ચ કરવામાં આવ્યો. ભારતીય નૌકાદળનો GSAT 7R (CMS-03) કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ ભારતીય નૌકાદળનો અત્યાર સુધીનો સૌથી અદ્યતન કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ હશે. આ ઉપગ્રહ નૌકાદળની અવકાશ-આધારિત કોમ્યુનિકેશન અને દરિયાઈ ક્ષેત્ર જાગૃતિ ક્ષમતાઓને મજબૂત બનાવશે. આ ઉપગ્રહ ભારતનો અત્યાર સુધીનો સૌથી ભારે કોમ્યુનિકેશન સેટેલાઇટ છે, જેનું વજન આશરે 4,400 કિલોગ્રામ છે. તેમાં ઘણા સ્વદેશી અત્યાધુનિક ઘટકોનો સમાવેશ થાય છે, જે ખાસ કરીને ભારતીય નૌકાદળની કાર્યકારી જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરવા માટે વિકસાવવામાં આવ્યા છે.
બેંગલુરુ સ્થિત અવકાશ એજન્સી ISRO એ જણાવ્યું હતું કે લોન્ચ વ્હીકલને અવકાશયાન સાથે સંપૂર્ણપણે એસેમ્બલ અને સંકલિત કરવામાં આવ્યું છે અને પ્રી-લોન્ચ કામગીરી માટે અહીં બીજા લોન્ચ સાઇટ પર ખસેડવામાં આવ્યું છે. ISRO એ જણાવ્યું હતું કે LVM3 (લોન્ચ વ્હીકલ માર્ક-3) એ ISROનું નવું હેવી-લિફ્ટ લોન્ચ વ્હીકલ છે અને તેનો ઉપયોગ 4,000 કિલોગ્રામના અવકાશયાનને ખર્ચ-અસરકારક રીતે GTO માં મૂકવા માટે કરવામાં આવ્યો હતો.
જોકે એવો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે કે આ ઉપગ્રહનો ઉપયોગ લશ્કરી દેખરેખ માટે પણ કરવામાં આવશે, પરંતુ આ બાબતે ISRO તરફથી કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આવ્યું નથી. આ ત્રણ-તબક્કાનું લોન્ચ વ્હીકલ, જેમાં બે સોલિડ મોટર ‘સ્ટ્રેપ-ઓન્સ’ (S200), એક લિક્વિડ પ્રોપેલન્ટ કોર સ્ટેજ (L110) અને એક ક્રાયોજેનિક સ્ટેજ (C25)નો સમાવેશ થાય છે, તે ISROને GTO માં 4,000 કિલોગ્રામ વજનના ભારે સંચાર ઉપગ્રહો લોન્ચ કરવામાં સંપૂર્ણ આત્મનિર્ભરતા પ્રદાન કરે છે. LVM3 – જેને ISROના વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા જીઓસિંક્રોનસ સેટેલાઇટ લોન્ચ વ્હીકલ (GSLV) MK3 તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.
ISRO એ જણાવ્યું હતું કે LVM3-M5 એ પાંચમી ઓપરેશનલ ફ્લાઇટ છે. આ પહેલા, ISRO એ 5 ડિસેમ્બર, 2018 ના રોજ ફ્રેન્ચ ગુયાનાના કુરોઉ લોન્ચ સેન્ટરથી Ariane-5 VA-246 રોકેટ દ્વારા તેનો સૌથી ભારે સંચાર ઉપગ્રહ, GSAT-11 લોન્ચ કર્યો હતો. આશરે 5,854 કિલોગ્રામ વજન ધરાવતું, GSAT-11 ISRO દ્વારા બનાવવામાં આવેલ સૌથી ભારે ઉપગ્રહ છે.
