By કોંગ્રેસના નેતા અને મધ્યપ્રદેશ વિધાનસભામાં વિપક્ષના નેતા ઉમંગ સિંઘરે ભગવાન હનુમાનને આદિવાસી ગણાવીને એક નવો રાજકીય વિવાદ ઉભો કર્યો છે. આનાથી મધ્યપ્રદેશના રાજકારણમાં ધાર્મિક અને આદિવાસી ઓળખ અંગે ફરી એકવાર ચર્ચા શરૂ થઈ ગઈ છે.
બુધવારે બરવાણી જિલ્લાના સેંધવા સબડિવિઝનના ગેરુ ખીણમાં આયોજિત આદિવાસી અધિકાર સંમેલનને સંબોધતા ઉમંગ સિંઘરે કહ્યું કે ભગવાન હનુમાન અને ભગવાન રામની વાનર સેના આદિવાસી હતી. તેમણે ઉમેર્યું કે જ્યારે રામાયણમાં રામની સેનાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવે છે, ત્યારે આદિવાસીઓને વાનર બનાવવામાં આવે છે. જંગલમાં એક શબરી જોવા મળે છે જે રામને બેરી ખવડાવે છે.
ઉમંગ સિંઘરે પૂછ્યું, “જો રામાયણ એવું કહે છે, તો શું આખા જંગલમાં ફક્ત એક જ આદિવાસી વ્યક્તિ હતી? ના, રામની સેવા કરનારા બધા આદિવાસી લોકો હતા. જો રામ વિજયી થયા હોય, તો આદિવાસી લોકોએ જ તેમને વિજય અપાવ્યો હતો.” હનુમાનને આદિવાસી ગણાવતા ઉમંગ સિંઘરે કહ્યું, “અમે હનુમાનની પૂજા કરીએ છીએ. દરેક ગામમાં હનુમાન મંદિરો છે. હું કહીશ કે જે આપણા વંશજ છે તે પણ આપણા છે; તેઓ પણ આદિવાસી લોકો છે.”
ભાજપ પર નિશાન સાધતા ઉમંગ સિંઘરે કહ્યું, પરંતુ જ્યારે આપણે હિન્દુઓની વાત કરીએ છીએ, જ્યારે આપણે ભગવાનની વાત કરીએ છીએ, ત્યારે આપણે મોદીનો પતંગ ઉડાડીએ છીએ, આ લોકો હનુમાનનો પતંગ ઉડાડી રહ્યા છે, જેનો અર્થ છે કે તેઓ આદિવાસીઓને ઉડાડી રહ્યા છે.
ભાજપે આ નિવેદનનો સખત વિરોધ કર્યો છે, તેને ધાર્મિક લાગણીઓ ભડકાવવા જેવું ગણાવ્યું છે, જ્યારે કોંગ્રેસ તેને આદિવાસી ઇતિહાસ અને ઓળખ સાથે જોડી રહી છે.
નોંધનીય છે કે હનુમાન હિન્દુ ધર્મમાં સૌથી વધુ પૂજાયેલા દેવતાઓમાંના એક છે. દેશભરમાં તેમના મંદિરો છે અને તેમને ભગવાન રામના સૌથી મોટા ભક્ત અને કળિયુગના રાજા માનવામાં આવે છે.
