નેપાળના પૂર્વ વડાપ્રધાન કેપી ઓલીની મુશ્કેલીઓ વધી, તપાસ પંચે કરી આ ભલામણ

આ મહિનાની શરૂઆતમાં નેપાળમાં જનરલ-ઝેડ વિરોધ પ્રદર્શનોના દમનની તપાસ માટે રચાયેલા ન્યાયિક પંચે રવિવારે પદભ્રષ્ટ વડા પ્રધાન કેપી શર્મા ઓલી અને અન્ય ચાર લોકોના પાસપોર્ટ જપ્ત કરવાની ભલામણ કરી હતી. કમિશનના સભ્ય જ્ઞાન રાજ શર્માના નિવેદન અનુસાર, કમિશને ઓલી, ભૂતપૂર્વ ગૃહ પ્રધાન રમેશ લેખક અને અન્ય લોકોને કાઠમંડુ છોડવા માંગતા હોય તો પરવાનગી લેવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો જેથી તેમની સામે તપાસ આગળ વધે ત્યારે જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરી શકાય.

8 સપ્ટેમ્બરના રોજ જનરલ-ઝેડ વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન પોલીસ ગોળીબારમાં ઓછામાં ઓછા 19 વિરોધીઓ માર્યા ગયા હતા. આ જનરલ-ઝેડ વિરોધ પ્રદર્શનનો પહેલો દિવસ હતો, જેના કારણે બીજા દિવસે ઓલીને પદભ્રષ્ટ કરવામાં આવ્યા હતા. હિંસા ચાલુ રહેતા, ભ્રષ્ટાચાર અને સોશિયલ મીડિયા પ્રતિબંધ અંગે ઓલી સરકાર વિરુદ્ધ બે દિવસીય વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન કુલ મૃત્યુઆંક 75 પર પહોંચી ગયો. સુશીલા કાર્કીએ વચગાળાની સરકારના વડા પ્રધાન તરીકે શપથ લીધાના દિવસો પછી, 21 સપ્ટેમ્બરના રોજ કેબિનેટની બેઠકમાં એક ન્યાયિક તપાસ પંચની રચના કરવામાં આવી હતી, જેથી સુરક્ષા એજન્સીઓ દ્વારા બળના અતિશય ઉપયોગ અને જનરલ-ઝેડ વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન થયેલા મૃત્યુની તપાસ કરી શકાય.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે, ઓલી અને લેખક, નેપાળી કોંગ્રેસ પાર્ટીના વરિષ્ઠ નેતા ઉપરાંત, કાર્યવાહી માટે ભલામણ કરાયેલા લોકોમાં ભૂતપૂર્વ ગૃહ સચિવ ગોકર્ણ મણિ દુવાડી, રાષ્ટ્રીય તપાસ વિભાગના ભૂતપૂર્વ વડા હુતરાજ થાપા અને ભૂતપૂર્વ કાઠમંડુ મુખ્ય જિલ્લા અધિકારી છબી રિજાલનો સમાવેશ થાય છે. કમિશનના જણાવ્યા અનુસાર, ભૂતપૂર્વ ટોચના સરકારી અધિકારીઓ સામે તપાસ આગળ વધતી જાય તેમ જવાબદારી સુનિશ્ચિત કરવા માટે આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

શનિવારે, નેપાળ કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી (યુનિફાઇડ માર્ક્સિસ્ટ-લેનિનિસ્ટ) ના અધ્યક્ષ ઓલીએ ભક્તપુર જિલ્લામાં તેમના પક્ષના કેટલાક નેતાઓ અને કાર્યકરોને સંબોધતા કહ્યું: “મેં આંદોલન દરમિયાન જનરલ-ઝેડ વિરોધીઓ પર ગોળીબાર કરવાનો આદેશ આપ્યો ન હતો.” ગયા અઠવાડિયે, પદ છોડ્યા પછીના તેમના પ્રથમ નિવેદનમાં, ઓલીએ કહ્યું હતું કે વિરોધીઓ પર ઓટોમેટિક બંદૂકોથી ગોળીબાર કરવામાં આવ્યો હતો, જે પોલીસ પાસે નહોતી, અને તેમણે આ મામલાની તપાસની માંગ કરી હતી.

રાષ્ટ્રીય માનવ અધિકાર પંચ (NHRC) એ ઓલી સરકાર પર જનરલ ઝેડ વિરોધ પ્રદર્શનોની તીવ્રતાનો અંદાજ લગાવવામાં નિષ્ફળ જવાનો અને સુરક્ષા કર્મચારીઓએ વિરોધીઓ સામે વધુ પડતો બળપ્રયોગ કરવાનો આરોપ મૂક્યો છે. સુરક્ષા સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, 8 સપ્ટેમ્બરના રોજ વિરોધ પ્રદર્શનોને કાબૂમાં લેવાના પ્રયાસમાં સુરક્ષા દળોએ SLR રાઇફલ્સ, INSAS રાઇફલ્સ અને પિસ્તોલમાંથી હજારો રાઉન્ડ ફાયરિંગ કર્યું હતું.