By રખડતા પ્રાણીઓના મુદ્દા પર સુપ્રીમ કોર્ટે પોતાનો ચુકાદો આપ્યો છે. ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ, સંદીપ મહેતા અને એન.વી. અંજારિયાની સંયુક્ત બેન્ચે ત્રણ ભાગમાં પોતાનો નિર્ણય આપ્યો. પહેલા ભાગમાં, તેમણે આગામી સુનાવણી સુધીમાં તમામ રાજ્યો પાસેથી અહેવાલો માંગ્યા હતા, જેમાં ખામીઓને દૂર કરવા માટે કયા પગલાં લેવામાં આવ્યા છે તેની વિગતો આપવામાં આવી હતી. બીજા ભાગમાં હાઇવે પરથી પ્રાણીઓને દૂર કરવાની માંગ કરવામાં આવી છે. ત્રીજા ભાગમાં તમામ સરકારી સંસ્થાઓને વાડ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.
ન્યાયાધીશ મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે આ આદેશ ત્રણ ભાગમાં છે. પહેલો ભાગ પાલન સંબંધિત છે. કોર્ટે એમિકસ રિપોર્ટને તેના આદેશના ભાગ રૂપે ધ્યાનમાં લીધો છે. કોર્ટે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આગામી તારીખ પહેલાં એક સોગંદનામું રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે, જેમાં રિપોર્ટમાં દર્શાવેલ ખામીઓને દૂર કરવા માટે લેવામાં આવેલા પગલાંની વિગતો આપવામાં આવશે. કોર્ટે સ્પષ્ટપણે એમ પણ કહ્યું હતું કે કોઈપણ પ્રકારની શિથિલતા અથવા બેદરકારી જોવા મળશે તો તેને ખૂબ જ ગંભીરતાથી લેવામાં આવશે.
ન્યાયાધીશ મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે આદેશનો બીજો ભાગ રાજસ્થાન હાઈકોર્ટના નિર્દેશો સાથે સંબંધિત છે. આ નિર્દેશો ફરીથી પુષ્ટિ આપે છે. બધા રાજ્યોના નોડલ અધિકારીઓએ ખાતરી કરવી જોઈએ કે રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો અને અન્ય વિસ્તારોમાંથી રખડતા પ્રાણીઓને દૂર કરવામાં આવે. બધા રાજ્યોએ ગાય અને ભેંસ જેવા પશુઓ સહિત હાઇવે, રસ્તાઓ અને એક્સપ્રેસ વે પર જોવા મળતા તમામ પ્રાણીઓને તાત્કાલિક દૂર કરવા માટે સંયુક્ત ઝુંબેશ શરૂ કરવાની જરૂર પડશે. આ પશુઓ અને અન્ય પ્રાણીઓની સંપૂર્ણ સંભાળ અને તમામ જરૂરી સુવિધાઓની જોગવાઈ માટેની જવાબદારી પણ સ્થાપિત કરવામાં આવી છે.
કોર્ટે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવોને આદેશનું કડક પાલન સુનિશ્ચિત કરવા નિર્દેશ આપ્યો. આમ કરવામાં નિષ્ફળતાના પરિણામે જવાબદાર અધિકારીઓ સામે વ્યક્તિગત કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. આઠ અઠવાડિયાની અંદર એક સ્ટેટસ રિપોર્ટ સબમિટ કરવો આવશ્યક છે, જેમાં આ નિર્દેશોના અમલીકરણ માટે સ્થાપિત સિસ્ટમોની વિગતો આપવામાં આવશે. ન્યાયાધીશ મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે ત્રીજો વિભાગ સંસ્થાકીય સુરક્ષાને લગતો છે. કૂતરા કરડવાની ઘટનાઓની વધતી સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને કોર્ટે આ મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ જારી કરી છે.
કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે બધી રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો બે અઠવાડિયામાં તેમની બધી સરકારી સંસ્થાઓ, જેમ કે જિલ્લા હોસ્પિટલો, જાહેર રમતગમત સંકુલ, રેલ્વે સ્ટેશનો, વગેરે ઓળખે. રખડતા કૂતરાઓને આ વિસ્તારોમાં પ્રવેશતા અટકાવવા માટે વાડ લગાવવી જોઈએ. આ કામ આઠ અઠવાડિયામાં પૂર્ણ કરવું જોઈએ.
