નવા વર્ષના પહેલા જ દિવસે શેરબજારને આંચકો લાગ્યો, જેના કારણે રોકાણકારોની ઊંઘ ઉડી ગઈ. સરકારના એક નિર્ણયથી તમાકુ અને સિગારેટ ક્ષેત્રમાં ભારે વેચવાલી શરૂ થઈ ગઈ, જેના કારણે થોડા કલાકોમાં જ બજાર મૂડીમાં લગભગ ₹60,000 કરોડનું ધોવાણ થયું. આ ઘટાડાનું નેતૃત્વ દેશના સૌથી મોટા સિગારેટ ઉત્પાદકો, ITC અને ગોડફ્રે ફિલિપ્સ ઇન્ડિયા દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, જેમના શેરમાં તીવ્ર ઘટાડો જોવા મળ્યો હતો.
નાણા મંત્રાલયે 1 ફેબ્રુઆરી, 2026 થી સિગારેટ અને તમાકુ ઉત્પાદનો પર એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં નોંધપાત્ર વધારા અંગે એક સૂચના જારી કરી છે. નવા નિયમો હેઠળ, સિગારેટની લંબાઈ અને શ્રેણીના આધારે ₹2,050 થી ₹8,500 સુધીની વધારાની એક્સાઇઝ ડ્યુટી વસૂલવામાં આવશે. આ કર હાલના 40% GST ઉપરાંત વસૂલવામાં આવશે. આ સમાચાર બજારમાં પહોંચતાની સાથે જ રોકાણકારોએ આ શેરોથી પોતાને દૂર કરી દીધા.
આ નિર્ણયની સૌથી વધુ અસર ITC પર પડી, જે સિગારેટ બજારનો લગભગ 75% હિસ્સો ધરાવે છે. શેર લગભગ 9.7% ઘટ્યા, જે માર્ચ 2020 પછીનો સૌથી મોટો એક દિવસીય ઘટાડો દર્શાવે છે. ગોડફ્રે ફિલિપ્સ ઇન્ડિયાના શેર 17% થી વધુ ઘટ્યા. VST ઇન્ડસ્ટ્રીઝ અને NTC ઇન્ડસ્ટ્રીઝમાં પણ નબળાઈ જોવા મળી.
બ્રોકરેજ કંપનીઓને અપેક્ષા છે કે નજીકના ભવિષ્યમાં સિગારેટના વેચાણ (વોલ્યુમ) પર દબાણ રહેશે. નુવામા ઇન્સ્ટિટ્યૂશનલ રિસર્ચ અનુસાર, ઇતિહાસ દર્શાવે છે કે આટલો મોટો કર વધારો ઘણીવાર વોલ્યુમમાં 3% થી 9% ઘટાડો તરફ દોરી જાય છે. જેફરીઝનો અંદાજ છે કે ગ્રાહકો પર કરનો બોજ નાખવા માટે ITC ને ઓછામાં ઓછા 15% ભાવ વધારવા પડી શકે છે.
જોકે, બધા નિષ્ણાતો સંપૂર્ણપણે નિરાશાવાદી નથી. ફિઝડોમના નીરવ કરકરા કહે છે કે ITC જેવી મોટી કંપની, તેના મજબૂત બ્રાન્ડ, મજબૂત માર્જિન અને વૈવિધ્યસભર બિઝનેસ મોડેલ સાથે, ધીમે ધીમે આંચકાને શોષી શકે છે. બીજી બાજુ, નાના ખેલાડીઓ પર અસર વધુ ગંભીર હોઈ શકે છે.

