By
ભારતે અમેરિકા સાથે ૨.૨ મિલિયન ટન એલપીજીની સપ્લાઈ માટે ટર્મ કરાર કર્યો છે, જે વૈશ્વિક ઊર્જા બજારમાં વધતી અનિશ્ચિતતાઓ વચ્ચે દેશની ઊર્જા સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનાવશે. કરાર મુજબ, ૨૦૨૬થી ભારતની સરકારી તેલ કંપનીઓ દેશની કુલ એલપીજી જરૂરિયાતનો લગભગ ૧૦% ભાગ અમેરિકાથી આયાત કરશે. હાલ સુધી ભારતનું અમેરિકા સાથે એલપીજી સપ્લાઈ અંગે લાંબા ગાળાનું કોઈ કરાર ન હતું.
દેશ પોતાની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે અંદાજે ૬૦% એલપીજી આયાત કરે છે, જેમાંથી લગભગ ૯૦% ભાગ પશ્ચિમ એશિયાના દેશો યુએઈ, કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને કુવૈતમાંથી આવે છે. વિશે‐શ્લેષકો કહે છે કે અમેરિકાથી એલપીજી લેવાનું પગલું ભારતને ઊર્જા સ્ત્રોતોની વિવિધતા મળે તે માટે મહત્વપૂર્ણ છે અને પશ્ચિમ એશિયાને આધારીતતા ઘટાડવામાં મદદરૂપ થશે. ઈકરાના જણાવ્યા મુજબ, યુએસ કુદરતી ગેસ પ્રવાહીનો મોટો ઉત્પાદક છે, અને ત્યાંથી આયાત કરવી ચાલુ દ્વિપક્ષીય વેપાર ચર્ચાઓને અનુકૂળ છે.
વૈશ્વિક રાજકીય તણાવની પરિસ્થિતિમાં પણ આ ભારત માટે લાભદાયક બની શકે છે. આ વર્ષની શરૂઆતમાં ઈરાન-ઇઝરાયલ તણાવને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બંધ થવાની ચર્ચાએ ભારતના એલપીજી પુરવઠા પર ખતરો ઊભો કર્યો હતો. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં નવો કરાર ભારતની પુરવઠા સુરક્ષાને વધારશે અને લાખો ઘરોને કિફાયતી તથા નિષ્કર્ષણ‐મુક્ત રસોઈ ગેસ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં મદદ કરશે.
જોકે કરારની કિંમત જાહેર કરવામાં આવી નથી. કરાર હેઠળ યુએસમાંથી મળનાર એલપીજીનો ભાવ માઉન્ટ બેલેવ્યુ -યુએસનું મુખ્ય ભાવ નિર્ધારણ કેન્દ્ર- પર આધારિત રહેશે. કેપ્લર નામની મરીન એનાલિટિક્સ ફર્મના આંકડા દર્શાવે છે કે ૨૦૨૫માં ભારતે અત્યાર સુધી ૩૬% એલપીજી યુએઈથી, ૨૧% કતારથી, ૧૬% કુવૈતથી અને ૬% યુએસથી આયાત કરી છે. ગયા ત્રણ વર્ષમાં યુએસનો હિસ્સો માત્ર ૦.૫% થી ૨%ની વચ્ચે રહ્યો છે.
