By સુપ્રીમ કોર્ટે કાવડ યાત્રા રૂટ પર દુકાનો અને ઢાબાઓમાં QR કોડ લગાવવાના ઉત્તર પ્રદેશ સરકારના આદેશને માન્ય રાખ્યો છે. મંગળવારે થયેલી સુનાવણીમાં, કોર્ટે અરજદારોને કોઈ રાહત આપી ન હતી અને કહ્યું હતું કે તમામ હોટેલ અને ઢાબા માલિકોએ કાયદાકીય નિયમો હેઠળ લાઇસન્સ અને નોંધણી પ્રમાણપત્રો પ્રદર્શિત કરવા પડશે. કોર્ટે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું કે તે હાલમાં અન્ય વિવાદાસ્પદ મુદ્દાઓ પર વિચાર કરી રહી નથી.
કોર્ટે કહ્યું, ‘અમને કહેવામાં આવ્યું છે કે આજે કાવડ યાત્રાનો છેલ્લો દિવસ છે. તે નજીકના ભવિષ્યમાં સમાપ્ત થવાની સંભાવના છે. તેથી, આ સમયે અમે ફક્ત આદેશ આપીએ છીએ કે તમામ સંબંધિત હોટલ માલિકો કાયદાકીય જરૂરિયાતો અનુસાર લાઇસન્સ અને નોંધણી પ્રમાણપત્રો પ્રદર્શિત કરે.’ શ્રાવણ મહિનામાં લાખો શિવભક્તો દ્વારા દર વર્ષે કરવામાં આવતી કાવડ યાત્રા દરમિયાન , ઉત્તર પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડ સરકારોએ યાત્રા રૂટ પર સ્થિત ખાણીપીણી, ઢાબા અને દુકાનોને QR કોડ ઇન્સ્ટોલ કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો. આ QR કોડ સ્કેન કરવાથી દુકાન માલિકોના નામ, ધર્મ અને અન્ય માહિતી બહાર આવી. સરકારે દલીલ કરી હતી કે આ પગલું ખાદ્ય સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવા અને યાત્રાળુઓને દુકાનોની સ્વચ્છતા વિશે માહિતી આપવા માટે લેવામાં આવ્યું છે.
દિલ્હી યુનિવર્સિટીના પ્રોફેસર અપૂર્વાનંદ ઝા, સામાજિક કાર્યકર્તા આકાર પટેલ, ટીએમસી સાંસદ મહુઆ મોઇત્રા અને એનજીઓ ‘એસોસિએશન ફોર પ્રોટેક્શન ઓફ સિવિલ રાઇટ્સ’ એ સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી હતી. અરજીમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે QR કોડ ઇન્સ્ટોલ કરવાનો આદેશ માત્ર ગોપનીયતાના અધિકારનું ઉલ્લંઘન કરે છે, પરંતુ તે ધાર્મિક આધાર પર ભેદભાવને પણ પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. અરજદારોએ તેને સુપ્રીમ કોર્ટના 2024 ના આદેશનો તિરસ્કાર ગણાવ્યો હતો, જેમાં કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે દુકાનદારોને તેમની ઓળખ જાહેર કરવા માટે દબાણ કરી શકાતું નથી. તેમણે કહ્યું કે આ આદેશ સામાજિક સૌહાર્દને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે અને ચોક્કસ સમુદાયોને નિશાન બનાવી શકે છે.
