By
પાડોશી દેશમાં ફરીવાર અશાંતિ નો માહોલ
(જી.એન.એસ) તા. ૨૩
ઢાકા,
પાડોશી દેશ બાંગ્લાદેશની રાજધાની ઢાકાના રસ્તાઓ ફરી એકવાર વિરોધીઓથી ભરાઈ ગયા હતા, અને દેખાવો અન્ય ઘણા શહેરોમાં પણ ફેલાઈ ગયા હતા. કોર્ટના ચુકાદા બાદ ભૂતપૂર્વ વડા પ્રધાન શેખ હસીનાને દેશમાં લાવવામાં આવે અને ફાંસી આપવામાં આવે તેવી માંગ સાથે હજારો લોકો રસ્તા પર ઉતરી આવ્યા હતા. 17 નવેમ્બરના રોજ, 2024ના વિદ્યાર્થી વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન કથિત હત્યાઓ બદલ હસીનાને આંતરરાષ્ટ્રીય ગુના ટ્રિબ્યુનલ (ICT) દ્વારા મૃત્યુદંડની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. ભૂતપૂર્વ ગૃહ પ્રધાન અસદુઝમાન ખાન કમાલને પણ માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ માટે આવી જ સજા ફટકારવામાં આવી હતી. ચુકાદો જાહેર થયો ત્યારે હસીના કોર્ટમાં હાજર ન હતા.
કોર્ટના ચુકાદા બાદ, બાંગ્લાદેશમાં તણાવ ઝડપથી વધી ગયો. રવિવારે, મુખ્ય વિપક્ષ બાંગ્લાદેશ રાષ્ટ્રવાદી પક્ષ (BNP) અને ઇસ્લામિક સંગઠન જમાત-એ-ઇસ્લામી દ્વારા સંયુક્ત રેલી કાઢવામાં આવી હતી. વિરોધીઓએ ઢાકા યુનિવર્સિટી કેમ્પસથી શાહબાગ ચૌરંગી સુધી કૂચ કરી હતી, જેમાં “હસીનાને મૃત્યુદંડ આપો,” “ભારતમાંથી હકાલપટ્ટી કરો,” અને “ન્યાય સુનિશ્ચિત કરો” જેવા નારા લગાવવામાં આવ્યા હતા. વિદ્યાર્થી સંગઠનો, પીડિતોના પરિવારો અને રાજકીય કાર્યકરોએ ભાગ લીધો હતો. ઢાકા યુનિવર્સિટીના વિદ્યાર્થી આર. રફીએ જણાવ્યું હતું કે, “હસીનાએ આપણા ભાઈ-બહેનોની હત્યાનો આદેશ આપ્યો હતો. મૃત્યુ જ એકમાત્ર ન્યાય છે.”
રેલી દરમિયાન, બીએનપીના મહાસચિવ મિર્ઝા ફખરુલ ઇસ્લામ આલમગીરે ચુકાદાને “સરમુખત્યારશાહીનો અંત” ગણાવ્યો અને ભારતને “ભાગેડુ” ને સોંપવા વિનંતી કરી. જમાત-એ-ઇસ્લામીના મહાસચિવ મિયા ગુલામ પરવરે તેને “૧.૮ કરોડ લોકોની આકાંક્ષા” ગણાવી અને અગાઉના ટ્રાયલ્સની તુલનામાં ન્યાયી પ્રક્રિયાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો. જુલાઈ-ઓગસ્ટમાં ૨૦૨૪ના વિદ્યાર્થી આંદોલને સરકારી નોકરીઓમાં ૩૦% ક્વોટા પુનઃસ્થાપિત કરવાનો વિરોધ કર્યો હતો, જે દરમિયાન હસીનાની સરકાર પર અતિશય બળપ્રયોગનો આરોપ મૂકવામાં આવ્યો હતો. યુએનના અહેવાલો અનુસાર, ૧,૪૦૦ થી વધુ લોકો માર્યા ગયા હતા અને ૧૪,૦૦૦ ઘાયલ થયા હતા.
વચગાળાની સરકારના વડા મુહમ્મદ યુનુસે ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬માં ચૂંટણીનું વચન આપ્યું હતું, પરંતુ આવામી લીગ પર પ્રતિબંધને કારણે તણાવ વધ્યો છે. હસીનાના સમર્થકોએ ૧૩ થી ૧૭ નવેમ્બર દરમિયાન “લોકડાઉન” ની હાકલ કરી હતી, જેના કારણે ઢાકામાં ટ્રાફિક ખોરવાઈ ગયો હતો અને બસોને આગ ચાંપી દેવામાં આવી હતી. રવિવારની રેલી દરમિયાન, જમાત અને અન્ય સાત પક્ષોએ પણ ચૂંટણી સુધારાની માંગણી કરી હતી, જ્યારે અહમદિયા સમુદાયને વિવાદાસ્પદ રીતે “કાફિર” ગણાવ્યો હતો. પોલીસે લાઠીચાર્જ અને ટીયર ગેસનો ઉપયોગ કર્યો હતો, જેમાં ડઝનેક લોકો ઘાયલ થયા હતા. “મૌલિક બાંગ્લા” જૂથે શાહબાગમાં હસીનાને પ્રતીકાત્મક રીતે ફાંસી આપી હતી. ભૂતપૂર્વ આઈજીપી ચૌધરી અબ્દુલ્લા અલ-મામુને હસીના વિરુદ્ધ જુબાની આપી હતી પરંતુ તેમને હળવી સજા ફટકારવામાં આવી હતી.
એમ્નેસ્ટી ઇન્ટરનેશનલે ટ્રાયલને “અન્યાયી” ગણાવી હતી, જ્યારે સંયુક્ત રાષ્ટ્રે ન્યાયની હાકલ કરી હતી પરંતુ મૃત્યુદંડનો વિરોધ કર્યો હતો. શેખ હસીનાએ સજાને “રાજકીય બદલો” ગણાવી હતી. નિષ્ણાતો ચેતવણી આપે છે કે ચુકાદો ચૂંટણી પહેલા અસ્થિરતા વધારી શકે છે, ખાસ કરીને અવામી લીગના બહિષ્કાર વચ્ચે. પીડિતોના પરિવારોએ દલીલ કરી હતી કે “મૃત્યુદંડ વિના ન્યાય અધૂરો રહે છે.” જ્યારે બીએનપી અને જમાતે વિરોધ પ્રદર્શનોમાં એકતા દર્શાવી હતી, ત્યારે ઇસ્લામિક ઉગ્રવાદ અંગે ચિંતાઓએ વધુ જટિલતા ઉમેરી છે.
દરમિયાન, બાંગ્લાદેશમાં હિન્દુ લઘુમતી સતત વધતા પડકારોનો સામનો કરી રહી છે, ઢાકા સ્થિત HRCBM (હ્યુમન રાઇટ્સ કોંગ્રેસ ફોર બાંગ્લાદેશી માઇનોરિટીઝ) એ જાન્યુઆરીથી ડિસેમ્બર 2024 દરમિયાન 2,200 થી વધુ કેસ નોંધાવ્યા છે, જેમાં હિન્દુઓ પર હુમલા, મંદિરમાં તોડફોડ, નિંદાના આરોપો, 94 છોકરીઓનું અપહરણ (જેમાંથી અડધી ગુમ છે), બળજબરીથી ધર્મ પરિવર્તનના 50 કેસ અને બળાત્કાર અથવા ઉત્પીડનના 1,190 કેસનો સમાવેશ થાય છે. મોટાભાગના કેસ FIR તરીકે નોંધાયા હતા પરંતુ બહુ ઓછી કાર્યવાહી જોવા મળી હતી, જેના કારણે NGO એ અધિકારીઓ પર દબાણ લાવવા માટે કોર્ટ કેસ દાખલ કર્યા હતા, જ્યારે તેના જનરલ સેક્રેટરી રુદ્રએ હિન્દુ સમુદાય માટે બગડતી પરિસ્થિતિઓ અને રક્ષણની તાત્કાલિક જરૂરિયાત પર પ્રકાશ પાડ્યો હતો.
