By કેન્દ્રીય વાણિજ્ય મંત્રી પીયૂષ ગોયલે બુધવારે લોકસભામાં ભારત-અમેરિકા વેપાર કરારની વિગતો શેર કરી. કેન્દ્રીય મંત્રીએ જણાવ્યું હતું કે ભારતીય પક્ષ અમેરિકા સાથેના વેપાર કરાર વાટાઘાટોમાં સંવેદનશીલ ક્ષેત્રો, ખાસ કરીને કૃષિ અને ડેરીમાં તેના હિતોનું રક્ષણ કરવામાં સફળ રહ્યો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા સાથેના વેપાર કરારમાં ખાદ્ય અને કૃષિ ક્ષેત્રમાં ભારતની મુખ્ય સંવેદનશીલતાઓને સંપૂર્ણપણે સંબોધવામાં આવી છે. અહીં, અમે લોકસભામાં ભારત-અમેરિકા વેપાર કરાર પર પીયૂષ ગોયલના પ્રેઝન્ટેશનમાંથી 10 મુખ્ય મુદ્દાઓનું અન્વેષણ કરીએ છીએ.
ભારત-અમેરિકા વેપાર કરારના 10 મુખ્ય મુદ્દાઓ
- અમેરિકા સાથેનો મેગા ટ્રેડ ડીલ ભારત અને અમેરિકા બંનેના હિતમાં રહેશે.
- કૃષિ ક્ષેત્રના હિતોનું સંપૂર્ણ રક્ષણ કરવામાં આવશે, ખેડૂતોને કોઈપણ પ્રકારનું નુકસાન થશે નહીં.
- અમેરિકા સાથેની વાટાઘાટો દરમિયાન, ભારતીય પક્ષ તેના સંવેદનશીલ ક્ષેત્રો – ખાસ કરીને કૃષિ અને ડેરીના હિતોનું રક્ષણ કરવામાં સફળ રહ્યો.
- એક વર્ષની વાટાઘાટો પછી, બંને પક્ષો દ્વિપક્ષીય વેપાર કરારને અંતિમ સ્વરૂપ આપવામાં સફળ રહ્યા.
- 2 ફેબ્રુઆરી, 2026 ના રોજ, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને યુએસ રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફોન પર દ્વિપક્ષીય અને આંતરરાષ્ટ્રીય મહત્વના અનેક મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી.
- પીએમ મોદી સાથેની વાતચીત બાદ, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ભારતીય નિકાસ પરના ટેરિફમાં 18 ટકાનો ઘટાડો કરવાની જાહેરાત કરી.
- ભારતના વર્તમાન ટેરિફની તુલનામાં, અમેરિકા ઘણા અન્ય સ્પર્ધાત્મક દેશો પર વધુ ટેરિફ વસૂલ કરી રહ્યું છે.
- આ સોદો યુએસ બજારમાં ભારતની નિકાસ સ્પર્ધાત્મકતામાં વધારો કરશે.
- આ કરાર ભારતીય નિકાસકારોને, ખાસ કરીને શ્રમ-સઘન ક્ષેત્રો અને ઉત્પાદનમાં, નોંધપાત્ર તુલનાત્મક લાભો પણ પૂરા પાડે છે.
- બંને પક્ષો વેપાર કરાર સંબંધિત પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કર્યા પછી કરારની વિગતો જાહેર કરવામાં આવશે.
એ નોંધવું જોઈએ કે ભારતે છેલ્લા છ વર્ષમાં નવ વેપાર કરાર સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સાથેનો આ સોદો આ વર્ષનો બીજો સૌથી મોટો સોદો છે. યુએસ ડીલ પહેલા, ભારતે યુરોપિયન યુનિયન સાથે મુક્ત વેપાર કરારની જાહેરાત કરી હતી. ભારતે 2025 માં ઓમાન, ન્યુઝીલેન્ડ અને યુનાઇટેડ કિંગડમ સાથે વેપાર કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા. 2024 માં, ભારતે EFTA સાથે, 2022 માં ઓસ્ટ્રેલિયા અને UAE સાથે અને 2021 માં મોરેશિયસ સાથે વેપાર કરારો પર હસ્તાક્ષર કર્યા હતા.
