સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પરના ટેક્સ ઘટાડ્યા

શુક્રવારે સરકારે પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવોને લઈને એક મોટો નિર્ણય લીધો છે. એક તરફ, પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર એક્સાઇઝ ડ્યુટીમાં પ્રતિ લિટર 10 રૂપિયાનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે, તો બીજી તરફ, ડીઝલ અને એવિએશન ટર્બાઇન ફ્યુઅલ (ATF) ની નિકાસ પર ભારે ડ્યુટી લાદવામાં આવી છે. CBIC ના ચેરમેન વિવેક ચતુર્વેદીએ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે પેટ્રોલ અને ડીઝલ પર ટેક્સ ઘટાડવાનો હેતુ સામાન્ય લોકોને મોંઘવારીથી બચાવવાનો છે. મધ્ય પૂર્વમાં વધતા તણાવને કારણે, ક્રૂડ ઓઇલના ભાવ ઝડપથી વધ્યા છે, જેની સીધી અસર ભારત જેવા આયાત કરતા દેશો પર પડી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં, સરકારે ભાવ વધારાને રોકવા માટે ટેક્સ ઘટાડ્યો છે. ચતુર્વેદીએ સમજાવ્યું કે તેલ કંપનીઓ (OMCs) લાંબા સમયથી નુકસાન સહન કરી રહી છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ પ્રતિ બેરલ $100 થી વધુ પહોંચ્યા હોવા છતાં, કંપનીઓએ સ્થાનિક ભાવમાં વધારો કર્યો ન હતો. આના કારણે અંડર-રિકવરી અથવા નુકસાનમાં વધારો થયો. કર ઘટાડા આ દબાણને ઓછું કરવાનો પ્રયાસ છે.

સરકારે ડીઝલ પર પ્રતિ લિટર ₹21.5 અને ATF પર પ્રતિ લિટર ₹29.5 ની નિકાસ જકાત લાદી છે. સ્પષ્ટ ઉદ્દેશ્ય દેશમાં આ ઇંધણની પૂરતી ઉપલબ્ધતા સુનિશ્ચિત કરવાનો છે. જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ ઊંચા હોય છે, ત્યારે કંપનીઓ નફો વધારવા માટે નિકાસમાં વધારો કરે છે, જે સ્થાનિક પુરવઠાને અસર કરે છે.

સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વિન્ડફોલ ટેક્સ, અથવા સ્પેશિયલ એડિશનલ એક્સાઇઝ ડ્યુટી (SAED) ની પખવાડિયે સમીક્ષા કરવામાં આવશે. આ બદલાતા સંજોગોના આધારે ઝડપી નિર્ણયો લેવાની મંજૂરી આપશે. એવો અંદાજ છે કે આ ટેક્સમાંથી આવક પ્રથમ 15 દિવસમાં આશરે ₹1,500 કરોડ સુધી પહોંચશે.

સરકારે કર ઘટાડીને રાહત આપી છે, પરંતુ આનાથી સરકારી તિજોરી પર પણ અસર પડશે. આગામી 15 દિવસમાં આશરે ₹7,000 કરોડનું મહેસૂલ નુકસાન થવાનો અંદાજ છે. જોકે, સરકારનું કહેવું છે કે વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં સામાન્ય લોકોને રાહત આપવી વધુ મહત્વપૂર્ણ છે. અમેરિકા, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે તાજેતરમાં વધતા તણાવને કારણે વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર અસર પડી છે, જેના કારણે ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં લગભગ 50%નો વધારો થયો છે. આ જ કારણ છે કે સરકારે આ કડક પગલું ભરવું પડ્યું.