By ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) વચ્ચે તાજેતરમાં થયેલ ઐતિહાસિક મુક્ત વેપાર કરાર (FTA) વૈશ્વિક વેપારનું ચિત્ર બદલી શકે છે. 27 જાન્યુઆરી 2026 ના રોજ હસ્તાક્ષર કરાયેલા આ કરારને ભારતના વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને EU પ્રમુખ ઉર્સુલા વોન ડેર લેયેન દ્વારા ‘બધા સોદાઓની માતા’ તરીકે વર્ણવવામાં આવ્યો છે. આ કરાર લગભગ 2 અબજ લોકોના બજારને જોડે છે, જે વૈશ્વિક GDP ના લગભગ 25 ટકા છે. ભારત અને EU વચ્ચેના આ મેગા સોદાથી પડોશી દેશ પાકિસ્તાન હચમચી ગયો છે. પાકિસ્તાનનો કાપડ અને નિકાસ ક્ષેત્ર ગંભીર સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે.
ભારત અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચેના કરાર બાદ પાકિસ્તાન તેની નિકાસ પર સંભવિત અસરોને સંબોધવા માટે યુરોપિયન અધિકારીઓ સાથે સક્રિય સંપર્કમાં છે. પાકિસ્તાનના વિદેશ કાર્યાલયના પ્રવક્તા તાહિર અંદ્રાબીએ એક પ્રેસ બ્રીફિંગમાં જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન કરાર અને તેની વિગતોથી સંપૂર્ણપણે વાકેફ છે.
અંદ્રાબીએ જણાવ્યું હતું કે પાકિસ્તાન યુરોપિયન યુનિયન સાથે તેની લાંબા સમયથી ચાલતી મિત્રતા અને સહયોગ જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરે છે. આ માટે, બંને પક્ષો વેપાર, રોકાણ અને અન્ય હિતો પર વાતચીત અને સહયોગ ચાલુ રાખે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે પાકિસ્તાન યુરોપિયન બજારમાં તેના નફા અને નિકાસને સુરક્ષિત રાખવા માટે જરૂરી પગલાં લેશે.
આ સોદાથી પાકિસ્તાનના વ્યાપારી સમુદાયમાં ચિંતા વધી છે કારણ કે તેનાથી યુરોપિયન બજારમાં પાકિસ્તાનની નિકાસ પર અસર પડી શકે છે. પાકિસ્તાની નિકાસકારો અને વિશ્લેષકો ચેતવણી આપી રહ્યા છે કે આનાથી તેમના કાપડ નિકાસ પર ગંભીર અસર પડશે. ઘણા મીડિયા અહેવાલોમાં એવું પણ કહેવામાં આવ્યું છે કે ભારતના શ્રેષ્ઠ મૂલ્યવર્ધન, વર્ટિકલ ઇન્ટિગ્રેશન અને ઉત્પાદન ક્ષમતાના કારણે પાકિસ્તાનની સ્પર્ધાત્મકતા નબળી પડી જશે. ઘણા ઓર્ડર ભારત તરફ વાળવામાં આવી શકે છે, જેના કારણે ફેક્ટરીઓ બંધ થઈ શકે છે અને લાખો નોકરીઓ ગુમાવવી પડી શકે છે. થિંક ટેન્કોએ શાહબાઝ સરકારને ચેતવણી આપી છે કે આ સોદો યુરોપિયન બજારમાં તેના ફાયદાને દૂર કરશે.
