By
ટ્રમ્પ ઈરાનમાં લશ્કરી વિકલ્પોની શોધ કરી રહ્યા છે, કહે છે કે તેહરાને ‘લાલ રેખા’ પાર કરી દીધી હોય તેવું લાગે છે
(જી.એન.એસ) તા. ૧૨
વોશિંગટન/તેહરાન,
ઈરાનમાં વધતી જતી મોંઘવારી અને ખાદ્યપદાર્થો અને આવશ્યક ચીજવસ્તુઓની વધતી કિંમતોને લઈને રાષ્ટ્રવ્યાપી વિરોધ પ્રદર્શનોમાં અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 538 લોકો માર્યા ગયા છે. મીડિયા સૂત્રોએ એક કાર્યકર્તાને ટાંકીને જણાવ્યું હતું કે મૃત્યુઆંક આપેલા આંકડા કરતા ઘણો વધારે હોવાની આશંકા છે.
અમેરિકા સ્થિત હ્યુમન રાઈટ્સ એક્ટિવિસ્ટ્સ ન્યૂઝ એજન્સીએ જણાવ્યું હતું કે 10,600 થી વધુ લોકોની અટકાયત કરવામાં આવી છે.
ઈરાનની રાજધાનીની શેરીઓમાં સરકાર વિરોધી વિરોધ પ્રદર્શનો ફાટી નીકળ્યા હતા, કારણ કે પ્રદર્શનકારીઓએ આર્થિક મુશ્કેલીઓ પર પોતાનો ગુસ્સો વ્યક્ત કર્યો હતો. ઈરાની સરકારે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ પર અશાંતિ ભડકાવવાનો આરોપ લગાવ્યો છે. દરમિયાન, ઉગ્ર વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે ઘણા પ્રદેશોમાં ઇન્ટરનેટ ઍક્સેસ પ્રતિબંધિત છે.
ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ કહે છે કે પ્રદર્શનકારીઓને સાંભળવા માટે તૈયાર છે
ઈરાનના રાષ્ટ્રપતિ, મસૂદ પેઝેશ્કિયાને કહ્યું કે અધિકારીઓ પ્રદર્શનકારીઓને સાંભળવા તૈયાર છે, પરંતુ ચેતવણી આપી હતી કે કેટલાક તોફાનીઓ “સમગ્ર સમાજનો નાશ કરવાનો” પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. તેમની ટિપ્પણી સુધારાવાદી નેતા તરફથી કડક વલણનો સંકેત આપે છે, જેમણે અત્યાર સુધી જાહેર ગુસ્સાને શાંત કરવા માટે સંઘર્ષ કર્યો છે.
ઈરાનની સંઘર્ષશીલ અર્થવ્યવસ્થા પ્રત્યેની હતાશા રાષ્ટ્રની ધર્મશાહી વ્યવસ્થા માટે સીધી પડકારમાં ફેરવાઈ જતાં દેશભરમાં દેખાવો વધી ગયા છે.
ઈરાનની અમેરિકા અને ઈઝરાયલને ચેતવણી
ઈરાનના સંસદ સ્પીકરે ચેતવણી આપી છે કે જો અમેરિકા દેશ સામે લશ્કરી હુમલો કરશે તો અમેરિકા અને ઈઝરાયલ “કાયદેસર લક્ષ્ય” બનશે.
મોહમ્મદ બાગેર ગાલિબાફે ઈરાની સંસદમાં ગરમાગરમ સત્ર દરમિયાન આ નિવેદન આપ્યું હતું. તણાવ વધતાં કાયદા ઘડનારાઓએ ચેમ્બરમાં ભીડ કરી અને “અમેરિકા માટે મોત” ના નારા લગાવ્યા.
“ઈરાન પર હુમલો થવાની સ્થિતિમાં, કબજે કરેલો પ્રદેશ અને પ્રદેશમાં તમામ અમેરિકન લશ્કરી કેન્દ્રો, થાણાઓ અને જહાજો બંને અમારા કાયદેસર લક્ષ્યો હશે. અમે કાર્યવાહી પછી પ્રતિક્રિયા આપવા સુધી મર્યાદિત નથી માનતા અને ધમકીના કોઈપણ ઉદ્દેશ્ય સંકેતોના આધારે કાર્ય કરીશું,” ગાલિબાફે કહ્યું.
આ ચેતવણી યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પની ધમકીઓ વચ્ચે આવી છે, જેમણે ઈરાન સામે લશ્કરી કાર્યવાહીની શક્યતા સૂચવી હતી.
“ઈરાન ફ્રીડમ તરફ જોઈ રહ્યું છે, કદાચ પહેલા ક્યારેય નહીં. યુએસએ મદદ કરવા તૈયાર છે!!!” ટ્રમ્પે ટ્રુથ સોશિયલ પર પોસ્ટ કરીને વિરોધીઓને મદદ કરી.
ઈરાનમાં ચાલી રહેલા વ્યાપક વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે, જેમાં 500 થી વધુ લોકોના મોત થયા હોવાના અહેવાલ છે, યુએસ પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે રવિવારે કહ્યું હતું કે તેહરાન તેમના વહીવટીતંત્ર દ્વારા પ્રદર્શનકારીઓ પરના હિંસક કાર્યવાહી અંગે ખેંચાયેલી “લાલ રેખા” ઓળંગી ગયું હોય તેવું લાગે છે. ઘણા પ્રાંતોમાં ચાલી રહેલી અશાંતિએ વોશિંગ્ટનને વધતી જતી પરિસ્થિતિના જવાબમાં “ખૂબ જ મજબૂત વિકલ્પો” પર વિચાર કરવા પ્રેર્યું છે. એર ફોર્સ વનમાં પત્રકારો સાથે વાત કરતા, ટ્રમ્પને પૂછવામાં આવ્યું કે શું ઈરાને વિરોધીઓ સાથેના વ્યવહાર અંગે તેમણે નક્કી કરેલી લાલ રેખા ઓળંગી છે. “તેઓ શરૂ કરી રહ્યા છે, એવું લાગે છે,” તેમણે જવાબ આપ્યો, જે ઈરાની અધિકારીઓ દ્વારા પ્રતિક્રિયાની ગંભીરતા અંગે યુએસ સરકારમાં વધતી ચિંતા દર્શાવે છે.
વ્હાઇટ હાઉસ શક્ય મજબૂત પ્રતિક્રિયાનો સંકેત આપે છે
ઈરાનમાં અશાંતિનો ઉલ્લેખ કરતા, ટ્રમ્પે કહ્યું કે સત્તામાં રહેલા લોકો હિંસા દ્વારા શાસન કરી રહ્યા છે. તેમણે ઉમેર્યું કે યુએસ વહીવટના ઉચ્ચતમ સ્તરો દ્વારા પરિસ્થિતિ પર નજર રાખવામાં આવી રહી છે. “એવું લાગે છે કે કેટલાક લોકો માર્યા ગયા છે જેમને મારવા જોઈએ નહીં. જો તમે તેમને નેતા કહો તો આ હિંસક છે. મને ખબર નથી કે તેઓ નેતા છે કે તેઓ ફક્ત હિંસા દ્વારા શાસન કરે છે, પરંતુ અમે તેને ખૂબ જ ગંભીરતાથી જોઈ રહ્યા છીએ. સૈન્ય તેના પર નજર રાખી રહ્યું છે. અમે કેટલાક ખૂબ જ મજબૂત વિકલ્પો પર નજર રાખી રહ્યા છીએ; અમે નિર્ણય લઈશું,” યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ જણાવ્યું.
ટ્રમ્પે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ કયા ચોક્કસ પગલાં લઈ શકે છે તે સ્પષ્ટ કર્યું નથી. જોકે, ન્યૂ યોર્ક ટાઇમ્સના એક અહેવાલ મુજબ, તેમને ઇરાનને લક્ષ્ય બનાવી શકે તેવા લશ્કરી વિકલ્પોની શ્રેણી વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી. આ વિકલ્પોમાં તેહરાનમાં પસંદગીના સ્થળો પર લક્ષિત હડતાલનો સમાવેશ થાય છે, જે શાસનના આંતરિક સુરક્ષા ઉપકરણ સાથે જોડાયેલા બિન-લશ્કરી માળખા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરે છે. આ બ્રીફિંગ આકસ્મિક આયોજનનો ભાગ હોવાનું કહેવાય છે કારણ કે યુએસ ઇરાની અધિકારીઓ દ્વારા વધુ હિંસાને રોકવા માટે રાજદ્વારી, આર્થિક અને લશ્કરી સાધનોનું મૂલ્યાંકન કરે છે.
ટ્રમ્પે ઇરાની વિરોધીઓને સમર્થન આપ્યું
અગાઉ, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે કહ્યું હતું કે યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ સ્વતંત્રતા શોધતા ઇરાનીઓને મદદ કરવા તૈયાર છે. ટ્રુથ સોશિયલ પરની એક પોસ્ટમાં, તેમણે કહ્યું હતું કે, “ઈરાન ફ્રીડમ તરફ જોઈ રહ્યું છે, કદાચ પહેલા ક્યારેય નહીં. યુએસએ મદદ કરવા તૈયાર છે!!!”
આ વિરોધ પ્રદર્શન 28 ડિસેમ્બરે શરૂ થયા હતા અને ઝડપથી અનેક શહેરોમાં ફેલાઈ ગયા છે. શરૂઆતમાં આ અશાંતિ વધતી જતી મોંઘવારી અને આર્થિક મુશ્કેલીઓને કારણે શરૂ થઈ હતી પરંતુ તે દેશવ્યાપી તણાવપૂર્ણ આંદોલનમાં ફેરવાઈ ગઈ છે જે પ્રદર્શનકારીઓ અને સુરક્ષા દળો વચ્ચે હિંસક અથડામણો દ્વારા ચિહ્નિત થયેલ છે. ઈરાનમાં માનવ અધિકાર કાર્યકરો (HRA) અનુસાર, પ્રદર્શનો દરમિયાન ઓછામાં ઓછા 544 લોકો માર્યા ગયા હોવાના અહેવાલ છે, અને 10,681 થી વધુ લોકોની અટકાયત કરવામાં આવી છે. અધિકાર જૂથે ઉમેર્યું હતું કે, દેશભરમાં 585 સ્થળોએ વિરોધ પ્રદર્શનો થયા છે, જે તમામ 31 પ્રાંતોના 186 શહેરોમાં ફેલાયેલા છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે અવાજો અને ઇન્ટરનેટ બંધ
યુએસ સેનેટર લિન્ડસે ગ્રેહામે પણ ટ્રમ્પ અને ઈરાની વિરોધીઓને મજબૂત સમર્થન આપ્યું. X પરની એક પોસ્ટમાં, તેમણે કહ્યું, “રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પ ઓબામા નથી. હવે સ્વતંત્રતા, લાંબા સમયથી પીડિત ઈરાની લોકો માટે કાયમ માટે સ્વતંત્રતા. મને લાગે છે કે તમારા રાષ્ટ્રનું દુઃસ્વપ્ન ટૂંક સમયમાં સમાપ્ત થશે. ઈરાનને ફરીથી મહાન બનાવો.”
આ દરમિયાન, માહિતીના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવાના અધિકારીઓના પ્રયાસોના ભાગ રૂપે ઈરાનમાં છેલ્લા બે દિવસથી ઈન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરવામાં આવી છે. જ્યારે પૂછવામાં આવ્યું કે શું અમેરિકા ઈરાનમાં ઈન્ટરનેટ ઍક્સેસ પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે પગલાં લેવાનું વિચારી રહ્યું છે, જેમાં એલોન મસ્કની સ્ટારલિંક સેવાનો પણ સમાવેશ થાય છે, ત્યારે ટ્રમ્પે કહ્યું કે ચર્ચાઓ ચાલી રહી છે. “અમે તેના વિશે વાત કરીશું. અમે ઈન્ટરનેટ ચાલુ કરી શકીએ છીએ. અમે એલોન મસ્ક સાથે વાત કરી શકીએ છીએ; હું તેમને ફોન કરીશ,” યુએસ રાષ્ટ્રપતિએ કહ્યું, જોકે કોઈ અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો નથી.
