By મુખ્યમંત્રી પુષ્કર સિંહ ધામીના નેતૃત્વમાં, ઉત્તરાખંડમાં ખાણકામ સુધારા તરફ સતત નોંધપાત્ર પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. પારદર્શિતા, ટેકનોલોજી અને કડક દેખરેખના આધારે, રાજ્યએ છેલ્લા ચાર વર્ષમાં ખાણકામ ક્ષેત્રમાં રેકોર્ડ સિદ્ધિઓ હાંસલ કરી છે. પરિણામે, કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા તાજેતરના અહેવાલમાં ઉત્તરાખંડે ગૌણ ખનિજ સુધારામાં નોંધપાત્ર પ્રદર્શન કર્યું છે, જે દેશમાં બીજા ક્રમે છે. તેના આધારે, ઉત્તરાખંડને ₹100 કરોડનું પ્રોત્સાહન આપવામાં આવશે.
અગાઉ, ઉત્તરાખંડે કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા તૈયાર કરાયેલા સ્ટેટ માઇનિંગ રેડીનેસ ઇન્ડેક્સ (SMRI) માં પણ અસાધારણ રીતે સારું પ્રદર્શન કર્યું હતું, અને શ્રેણી C માં બીજું સ્થાન મેળવ્યું હતું. આ સિદ્ધિના આધારે, ઉત્તરાખંડને કેન્દ્ર સરકાર તરફથી ₹100 કરોડનું પ્રોત્સાહન મળશે. આમ, બંને શ્રેણીઓમાં તેના ઉત્તમ પ્રદર્શનને કારણે, રાજ્યને કુલ ₹200 કરોડનું પ્રોત્સાહન મળશે, જે ધામી સરકારના ખાણકામ ક્ષેત્રમાં સુધારાઓ અને કઠિન નિર્ણયોની એક મોટી સિદ્ધિ માનવામાં આવે છે.
મુખ્યમંત્રી પદ સંભાળ્યા પછી, ધામીએ ખાણકામ ક્ષેત્રમાં પારદર્શિતા અને પ્રતિભાવશીલ વહીવટને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ઘણી મહત્વપૂર્ણ પહેલ શરૂ કરી. રાજ્યમાં ખાણકામના પ્લોટ ફાળવવાની પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે પારદર્શક બનાવવામાં આવી, ગેરકાયદેસર ખાણકામને અસરકારક રીતે કાબુમાં લેવામાં આવ્યું, અને ખાણકામ પરિવહન માટે આધુનિક ખાણકામ દેખરેખ પ્રણાલી વિકસાવવામાં આવી. ડિજિટલ મોનિટરિંગ દ્વારા ખાણકામ પ્રવૃત્તિઓનું ટ્રેકિંગ અને નિરીક્ષણ મજબૂત બનાવવામાં આવ્યું. આ સુધારાના પ્રયાસોના સીધા પરિણામ રૂપે, ઉત્તરાખંડે છેલ્લા ચાર વર્ષમાં ખાણકામની આવકમાં ઐતિહાસિક વધારો નોંધાવ્યો છે.
કેન્દ્ર સરકારના સમીક્ષા અહેવાલમાં સ્પષ્ટપણે સ્વીકારવામાં આવ્યું છે કે ઉત્તરાખંડ ખાણકામ ક્ષેત્રમાં સતત સુધારો કરી રહ્યું છે અને નીતિગત ફેરફારોને અસરકારક રીતે લાગુ કરી રહ્યું છે. આ કામગીરીને માન્યતા આપતાં, નાણા મંત્રાલયે રાજ્યને ગૌણ ખનિજ સુધારા માટે ₹100 કરોડનું વધારાનું પ્રોત્સાહન જારી કર્યું છે. નાગાલેન્ડ, જમ્મુ અને કાશ્મીર અને ઉત્તરાખંડ સહિત ક્રમમાં સમાવિષ્ટ રાજ્યોમાં ઉત્તરાખંડનું પ્રદર્શન શ્રેષ્ઠ તરીકે નોંધાયું છે. મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, આ રાજ્યોમાં ખાણકામ સુધારા સુવ્યવસ્થિત, મજબૂત અને વધુ અસરકારક બનાવવામાં આવ્યા છે, પરંતુ ઉત્તરાખંડે જે ઝડપ અને પારદર્શિતા સાથે સુધારાઓ લાગુ કર્યા છે તે અન્ય રાજ્યો માટે એક ઉદાહરણ છે.
આ સિદ્ધિ સાથે, એ સ્પષ્ટ છે કે ઉત્તરાખંડનું ખાણકામ ક્ષેત્ર રાજ્ય સરકાર માટે આવકનો મુખ્ય સ્ત્રોત સાબિત થઈ રહ્યું છે. વધેલી પારદર્શિતા, સુધારેલી નીતિનિર્માણ અને સમયસર સુધારાઓને કારણે, ઉત્તરાખંડ હવે દેશના ખાણકામ ક્ષેત્રમાં એક મજબૂત અને વિશ્વસનીય હાજરી સ્થાપિત કરી રહ્યું છે. ઉત્તર પ્રદેશ, હિમાચલ પ્રદેશ અને જમ્મુ અને કાશ્મીર જેવા રાજ્યો પણ ઉત્તરાખંડની ખાણકામ નીતિઓનું અનુકરણ કરી રહ્યા છે. આ સિદ્ધિઓ સાથે, ઉત્તરાખંડે ખાણકામ ક્ષેત્રમાં એક નવી ઓળખ સ્થાપિત કરી છે અને સ્પષ્ટ કર્યું છે કે પારદર્શિતા, તકનીકી નવીનતા અને મજબૂત નેતૃત્વ સાથે, રાજ્ય રાષ્ટ્રીય સ્તરે નવા માપદંડો સ્થાપિત કરવાની ક્ષમતા ધરાવે છે.
