મનસા દેવી નાસભાગ: પ્રત્યક્ષદર્શીઓએ મંદિરમાં શું બન્યું તે વર્ણવ્યું, વીજળીના કરંટની અફવાઓનું ખંડન કર્યું

(જી.એન.એસ) તા. 27

હરિદ્વાર,

પોલીસે જણાવ્યું હતું કે રવિવારે હરિદ્વારના મનસા દેવી મંદિરમાં ભયાનક ભાગદોડ મચી હતી જેમાં છ ભક્તોના મોત થયા હતા અને 28 અન્ય ઘાયલ થયા હતા. આ ઘટના સવારે 9 વાગ્યાની આસપાસ બની હતી, જ્યારે શિવાલિક ટેકરીઓ પર 500 ફૂટથી વધુ ઊંચાઈ પર આવેલા મંદિરમાં સેંકડો લોકો એકઠા થયા હતા.

પ્રત્યક્ષદર્શીઓએ વીજળીના ઝટકા અંગેની અફવાઓને નકારી કાઢી હતી

સિનિયર સુપરિન્ટેન્ડેન્ટ ઓફ પોલીસ (SSP) પ્રમેન્દ્ર સિંહ ડોબલે જણાવ્યું હતું કે, મંદિરની સીડીઓ પાસે વીજળીનો કરંટ લાગવાની અફવાઓને કારણે ગભરાટ ફેલાયો હતો, જેના કારણે નાસભાગ મચી હતી. “મંદિરની સીડીઓ જ્યાંથી શરૂ થાય છે ત્યાં વીજળીનો કરંટ લાગવાની અફવાઓથી લોકોમાં ગભરાટ ફેલાયો હતો, જેના કારણે નાસભાગ મચી હતી,” ડોબલે જણાવ્યું હતું.

ઈન્ડિયા ટીવી સાથે વાત કરતા એક નાસભાગ પીડિતાએ ઇલેક્ટ્રિક કરંટ લાગવાના દાવાઓને નકારી કાઢ્યા હતા. રાહદારી માર્ગ પર પ્રસાદ (પ્રસાદ) ની દુકાન ચલાવતા અવધેશએ અહેવાલ આપ્યો હતો કે એક વૃદ્ધ મહિલા પડી ગઈ હતી, જેના કારણે ગભરાટ ફેલાયો હતો અને નાસભાગ મચી હતી.

“કોઈ વાયર તૂટ્યો નથી, અને કોઈ ઇલેક્ટ્રિક કરંટ લાગ્યો નથી – તે ફક્ત એક અફવા હતી,” તેમણે કહ્યું.

કોઈ ડાયવર્ઝન પ્લાન નહોતો; એક જ પ્રવેશ માર્ગને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો હતો

ભાગદોડથી ભીડ વ્યવસ્થાપનની યોગ્ય યોજનાનો અભાવ સ્પષ્ટ થયો છે. અહેવાલો સૂચવે છે કે મંદિરમાં પ્રવેશવાનો ફક્ત એક જ બિંદુ કાર્યરત હતો, જેના કારણે ભારે ભીડ થઈ હતી. પાછલા શ્રાવણ મહિના દરમિયાન, વધુ કાર્યક્ષમ ભીડ નિયંત્રણ પ્રણાલી કાર્યરત હોવાનું કહેવાય છે, જેનાથી ભક્તોના મોટા પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવામાં મદદ મળી હતી.

મુલાકાતીઓની વધતી સંખ્યા હોવા છતાં, વહીવટીતંત્રે પ્રવેશ અને બહાર નીકળવા માટે એક જ માર્ગનો ઉપયોગ કરવાનું ચાલુ રાખ્યું, જેના પરિણામે રાહદારીઓના માર્ગ પર ખતરનાક રીતે ભીડભાડની સ્થિતિ સર્જાઈ, જ્યાં “પગ મૂકવા માટે પણ જગ્યા નહોતી,” જેમ પ્રત્યક્ષદર્શીઓએ વર્ણવ્યું.

અંધાધૂંધી અને ગભરાટ: લોકો દુકાનોમાં ધસી ગયા

સાક્ષીઓએ અહેવાલ આપ્યો કે ભીડમાંથી બચવાના પ્રયાસમાં, ડઝનબંધ લોકો નાની દુકાનોમાં ઘૂસી ગયા, જેમાં 50-60 લોકો એક જ દુકાનમાં ઘૂસી ગયા. આના કારણે કેટલાક દુકાનદારો ગૂંગળામણથી બેભાન થઈ ગયા.

જોકે વહીવટીતંત્રે ઘટનાસ્થળેથી તૂટેલા વાયરો અને વેરવિખેર ફૂટવેર દૂર કર્યા હતા, પરંતુ ઘટનાના નિશાન હજુ પણ બાકી છે, ખાસ કરીને પ્રસાદની દુકાનો નીચે.

વાયરની અફવાઓ પર દ્રશ્ય પુરાવા અને સ્પષ્ટતા

એક વોકથ્રુ કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં તે થાંભલો દર્શાવવામાં આવ્યો હતો જેના કારણે વીજળીનો કરંટ લાગ્યો હતો. થાંભલા પરના વાયરો એટલા ઊંચા હોવાનું જાણવા મળ્યું હતું કે કોઈપણ ભક્ત ત્યાં પહોંચી શક્યો ન હતો, જે અગાઉના દાવાઓને નકારી કાઢે છે.

કેટલાક લોકોએ ગભરાટમાં નજીકના નાના વાયરો પકડી લીધા હોવાનું કહેવાય છે, જેનાથી શરૂઆતની અફવાઓને વેગ મળ્યો હશે.

તપાસ હેઠળ અધિકારીઓ

આ ઘટનાએ હરિદ્વાર પોલીસ વહીવટીતંત્ર, રાજાજી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનના અધિકારીઓ (DFO) અને મનસા દેવી મંદિર સમિતિ/ટ્રસ્ટ સહિત અનેક અધિકારીઓને તપાસ હેઠળ લાવ્યા છે.

મંદિરના મુખ્ય પૂજારીએ જણાવ્યું હતું કે તેમની જવાબદારી ફક્ત મંદિર પરિસરમાં જ છે, જ્યારે ભાગદોડ મંદિરથી માત્ર 20 પગથિયાં નીચે થઈ હતી. ભીડ વધવા છતાં, મંદિર સમિતિએ સમયસર પોલીસને જાણ કરી ન હતી, અને મુખ્ય મંદિર પ્રવેશદ્વાર પર ફક્ત ચાર પોલીસ કર્મચારીઓ તૈનાત હતા.

આ મંદિર રાજાજી રાષ્ટ્રીય ઉદ્યાનની સીમામાં આવેલું હોવાથી, વન વિભાગ યોગ્ય પ્રવેશ-બહાર નીકળવાની ટ્રાફિક યોજના બનાવવા માટે જવાબદાર હતો, જે તે કરવામાં નિષ્ફળ ગયો હોવાનું કહેવાય છે.