લોકસભાના સ્પીકર ઓમ બિરલા, સીજેઆઈ ગવઈએ ઝડપી ન્યાય અને બધા માટે ગૌરવ સુનિશ્ચિત કરવા માટે કાનૂની અવરોધો દૂર કરવા હાકલ કરી

(જી.એન.એસ) તા. 4

નવી દિલ્હી,

લોકસભાના અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ કહ્યું છે કે ભારત એક એવો દેશ છે જેણે સ્વતંત્રતા પછી ભાઈચારો અને સમાનતા પર ખૂબ ભાર મૂક્યો છે. તેમણે આજે નવી દિલ્હીમાં ડૉ. એલ.એમ. સિંઘવી વ્યાખ્યાનને સંબોધતા આ ટિપ્પણી કરી. શ્રી બિરલાએ કહ્યું કે ભારતનું બંધારણ ફક્ત એક કાનૂની દસ્તાવેજ નથી પરંતુ શાસન માટે એક નૈતિક સાધન છે. તેમણે ભાર મૂક્યો કે માનવ ગૌરવ સંસદીય લોકશાહીનો મુખ્ય ભાગ છે, યાદ અપાવ્યું કે દરેક કાયદો અને નીતિએ સામાન્ય લોકોના આત્મસન્માન અને અધિકારોનું રક્ષણ કરવું જોઈએ. તેમણે એ પણ ભાર મૂક્યો કે ડૉ. બી.આર. આંબેડકરના નેતૃત્વમાં ભારતીય બંધારણના ઘડવૈયાઓએ માનવતા, સમાનતા, ન્યાય, સામાજિક-આર્થિક અધિકારો અને સ્વતંત્રતાઓના સિદ્ધાંતોને બંધારણમાં ઊંડાણપૂર્વક સમાવિષ્ટ કર્યા છે.

આ પ્રસંગે બોલતા, ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ, બી.આર. ગવઈએ કહ્યું કે માનવ ગૌરવ એ ભારતીય બંધારણનો આત્મા છે. ન્યાયાધીશ ગવઈએ ભાર મૂક્યો કે અદાલતોએ બંધારણીય મૂલ્યોના કેન્દ્રિય સ્તંભ તરીકે ગૌરવ સાથે મૂળભૂત અધિકારોનું સતત અર્થઘટન કર્યું છે.

CJI ગવઈએ વધુ સમજાવ્યું કે કેવી રીતે સુપ્રીમ કોર્ટે સતત ગૌરવને મુખ્ય મૂલ્ય તરીકે અર્થઘટન કર્યું છે, મૂળભૂત અધિકારોનો વ્યાપ વિસ્તાર્યો છે, ખાસ કરીને કલમ 21 હેઠળ જીવનના અધિકારનો.

CJI એ તેમના તાજેતરના બે ચુકાદાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો – 2024 ના ચુકાદામાં ઘરોના ગેરકાયદેસર તોડી પાડવા સામે માર્ગદર્શિકા નક્કી કરવામાં આવી હતી, જેમાં નોંધ્યું હતું કે “ઘર અથવા માથા પર છત રાખવાથી ગૌરવની ભાવના મળે છે”, અને ગયા મહિનાના ચુકાદામાં હાથથી ખેંચાતી રિક્ષાઓની પ્રથાને “અમાનવીય” ગણાવી હતી અને રાજ્યને ડ્રાઇવરો માટે પુનર્વસન યોજના બનાવવાનો નિર્દેશ આપ્યો હતો.