રાજદ્વારી કટોકટી વધુ ઘેરી બનતાં જાપાને ચીનમાં નાગરિકોને સલામતી અંગે ચેતવણી આપી

જાપાનીઓને ભીડ ટાળવા અને ‘શંકાસ્પદ લોકો’ પર નજર રાખવા વિનંતી

વિવાદ વધતાં ચીનમાં જાપાની ફિલ્મોનું પ્રદર્શન સ્થગિત

(જી.એન.એસ) તા.18

બીજિંગ,

જાપાનના વડા પ્રધાન સનાઈ તાકાચીની તાઈવાન પરની ટિપ્પણીઓને લઈને એશિયાની બે સૌથી મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓ વચ્ચે વધી રહેલા વિવાદ વચ્ચે, જાપાને ચીનમાં રહેતા તેના નાગરિકોને સલામતીની સાવચેતી વધારવા અને ભીડભાડવાળી જગ્યાઓ ટાળવા ચેતવણી આપી છે.

આ મહિને જાપાનના કાયદા નિર્માતાઓને કહ્યું હતું કે તાઈવાન પર ચીનનો હુમલો જાપાનના અસ્તિત્વ માટે જોખમી છે, જેનાથી લશ્કરી પ્રતિક્રિયા થઈ શકે છે, જેના કારણે ટાકાચીએ વર્ષોમાં સૌથી ગંભીર રાજદ્વારી અથડામણ શરૂ કરી હતી.

મંગળવારે બેઇજિંગમાં એક વરિષ્ઠ જાપાની અધિકારીએ તેમના સમકક્ષને મળ્યા હતા જેથી તણાવ ઓછો કરવાનો પ્રયાસ કરી શકાય, પરંતુ કોઈ સફળતા મળી ન હતી.

ચીનના વિદેશ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે મંત્રાલયના એશિયા બાબતોના વિભાગના વડા લિયુ જિનસોંગે બેઠકમાં તાકાચી પર તેમની ટિપ્પણીઓ પાછી ખેંચવા માટે દબાણ કર્યું હતું. પરંતુ જાપાનના ટોચના સરકારી પ્રવક્તા, મિનોરુ કિહારાએ સૂચવ્યું હતું કે ટોક્યો આમ કરવાના મૂડમાં નથી.

મંગળવારે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં કિહારાએ જણાવ્યું હતું કે આ ટિપ્પણીઓ “સરકારની હાલની સ્થિતિને બદલી શકતી નથી,” તેમણે ઉમેર્યું હતું કે સરકારને આશા છે કે તાઈવાન સંબંધિત મુદ્દાઓ વાતચીત દ્વારા શાંતિપૂર્ણ રીતે ઉકેલાશે.

ચીનના કોમ્યુનિસ્ટ પાર્ટી દ્વારા સંચાલિત અખબાર ગુઆંગમિંગ ડેઇલી દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર પોસ્ટ કરાયેલા એક વીડિયોમાં લિયુ પત્રકારોને કહેતા જોવા મળે છે કે તેઓ આ બેઠકથી “અલબત્ત અસંતુષ્ટ” છે, અને વાતાવરણને “ગંભીર” ગણાવ્યું છે.

ચીની રાજ્ય મીડિયા લક્ષ્ય તાકાઇચી

બેઇજિંગ લોકશાહી રીતે શાસિત તાઇવાનને પોતાનું હોવાનો દાવો કરે છે અને ટાપુ પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે બળનો ઉપયોગ કરવાની શક્યતાને નકારી કાઢતું નથી. તાઇવાનની સરકારે બેઇજિંગના દાવાઓને નકારી કાઢ્યા છે.

જાપાનમાં એક ચીની રાજદ્વારીએ તાકાઇચીની ટિપ્પણીનો જવાબ સોશિયલ મીડિયા પર તેના પર ધમકીભરી ટિપ્પણી પોસ્ટ કરીને આપ્યો. ટોક્યો તરફથી આ વાતનો સખત વિરોધ થયો, જોકે તે ચીની રાજ્ય મીડિયામાં તેના વિરુદ્ધ ઉગ્ર ટિપ્પણીને રોકવામાં નિષ્ફળ ગયો.

મંગળવારે આવા તાજેતરના હુમલામાં સત્તાવાર સમાચાર એજન્સી શિન્હુઆએ જણાવ્યું હતું કે તાકાઇચી જાપાનના “લશ્કરી રાક્ષસો” ને બોલાવી રહ્યા હતા.

ચીનમાં મીડિયા કવરેજને ધ્યાનમાં રાખીને, ત્યાં જાપાનના દૂતાવાસે સોમવારે નાગરિકોને સ્થાનિક રિવાજોનો આદર કરવા અને ચીની લોકો સાથે વાતચીતમાં કાળજી લેવાનું યાદ અપાવ્યું.

તેણે નાગરિકોને બહાર હોય ત્યારે તેમની આસપાસના વાતાવરણથી વાકેફ રહેવા કહ્યું, તેમને એકલા મુસાફરી ન કરવાનું કહ્યું અને બાળકો સાથે જતી વખતે વધારાની સાવધાની રાખવાની વિનંતી કરી.

“જો તમે કોઈ વ્યક્તિ કે જૂથને સહેજ પણ શંકાસ્પદ જુઓ છો, તો તેમની પાસે ન જાઓ અને તાત્કાલિક તે વિસ્તાર છોડી દો,” દૂતાવાસે તેની નોટિસમાં જણાવ્યું છે.

ચીન જાપાનની મુસાફરી સામે તાકીદ કરે છે

આ વિવાદ જાપાનના અર્થતંત્રને ફટકો આપી શકે છે, કારણ કે બેઇજિંગે તેના નાગરિકોને ત્યાં મુસાફરી ન કરવાની વિનંતી કરી છે.

જાપાનમાં આવતા પ્રવાસીઓમાં ચીની લોકો સૌથી વધુ છે, જે લગભગ એક ચતુર્થાંશ છે, એમ સત્તાવાર આંકડા દર્શાવે છે. જાપાનમાં પ્રવાસન સંબંધિત શેરોમાં આ સમાચાર આવતાં જ ઘટાડો થયો હતો.

રાજ્ય મીડિયાએ જણાવ્યું હતું કે એર ચાઇના, ચાઇના ઇસ્ટર્ન એરલાઇન્સ અને ચાઇના સધર્ન એરલાઇન્સ જેવી 10 થી વધુ ચીની એરલાઇન્સે 31 ડિસેમ્બર સુધી જાપાન જનારા રૂટ પર રિફંડ ઓફર કર્યું છે, જ્યારે સિચુઆન એરલાઇન્સે ઓછામાં ઓછા માર્ચ સુધી ચેંગડુ-સાપોરો રૂટ માટેની યોજનાઓ રદ કરી છે.

ફિલ્મ વિતરકોએ ચીનમાં ઓછામાં ઓછી બે જાપાની ફિલ્મોનું પ્રદર્શન પણ સ્થગિત કરી દીધું છે, એક પગલું રાજ્ય પ્રસારણકર્તા સીસીટીવીએ સોમવારે સ્થાનિક ભાવનાઓને ખટાશ આપતી “સમજદારીભર્યો નિર્ણય” તરીકે વખાણ્યું.

ઉદ્યોગ તપાસને ટાંકીને, આગામી અઠવાડિયામાં રિલીઝ થવાની તૈયારીમાં રહેલી કેટલીક જાપાની ફિલ્મો, જેમ કે એનિમેટેડ “ક્રેયોન શિન-ચાન ધ મૂવી: સુપર હોટ! સ્કોર્ચિંગ કાસુકાબે ડાન્સર્સ” અને મંગાથી બનેલી ફિલ્મ “સેલ્સ એટ વર્ક!” નું સ્ક્રીનિંગ મુખ્ય ભૂમિ ચીનમાં સમયપત્રક મુજબ શરૂ થશે નહીં, એમ તેમણે ઉમેર્યું હતું.

પર્યટન ઉપરાંત, જાપાન ઇલેક્ટ્રોનિક્સથી લઈને કાર સુધીની વસ્તુઓમાં વપરાતા મહત્વપૂર્ણ ખનિજોના પુરવઠા માટે ચીન પર ખૂબ જ નિર્ભર છે.

જો આપણે એવા દેશ પર ખૂબ આધાર રાખીએ જે કંઈક નારાજ થાય ત્યારે આર્થિક દબાણનો આશરો લે છે, તો તે માત્ર સપ્લાય ચેઇન માટે જ નહીં પરંતુ પર્યટન માટે પણ જોખમો ઉભા કરે છે, એમ જાપાનના આર્થિક સુરક્ષા પ્રધાન કિમી ઓનોડાએ મંગળવારે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું.

ચીનના નાગરિકોને જાપાનની મુસાફરી ટાળવા માટેના આહ્વાન અંગેના પ્રશ્નના જવાબમાં તેમણે ઉમેર્યું હતું કે, “આપણે એ સ્વીકારવાની જરૂર છે કે એવી કોઈ જગ્યાએ આર્થિક રીતે નિર્ભર રહેવું ખતરનાક છે જે આવા જોખમો ઉભા કરે છે.”

જાપાનના વેપાર પ્રધાન ર્યોસેઈ અકાઝાવાએ જણાવ્યું હતું કે દુર્લભ પૃથ્વી અને અન્ય સામગ્રી પર ચીનના નિકાસ નિયંત્રણ પગલાંમાં હજુ સુધી કોઈ ખાસ ફેરફાર થયા નથી.

જાપાનના ત્રણ વ્યાપાર ફેડરેશનના વડાઓ સોમવારે મોડી રાત્રે તાકાચીને મળ્યા હતા અને રાજદ્વારી તણાવને ઉકેલવા માટે વાતચીતનો આગ્રહ કર્યો હતો.

જાપાનના સૌથી મોટા વ્યાપાર લોબી કીદાનરેનના અધ્યક્ષ યોશિનોબુ સુત્સુઇએ બેઠક પછી પત્રકારોને જણાવ્યું હતું કે, “રાજકીય સ્થિરતા આર્થિક વિનિમય માટે પૂર્વશરત છે.”

‘ચાકુની ધાર પર’

તાઇવાન જાપાની પ્રદેશથી 110 કિમી (68 માઇલ) દૂર સ્થિત છે અને તેની આસપાસના પાણી ટોક્યોના વેપાર માટે એક મહત્વપૂર્ણ દરિયાઈ માર્ગ પ્રદાન કરે છે. જાપાન વિદેશમાં યુએસ સૈન્યની સૌથી મોટી ટુકડીનું પણ આયોજન કરે છે.

રવિવારે, ચીની કોસ્ટ ગાર્ડના જહાજોએ જાપાન દ્વારા નિયંત્રિત પરંતુ ચીન દ્વારા દાવો કરાયેલા પૂર્વ ચીન સમુદ્ર ટાપુઓના જૂથની આસપાસ પાણીમાં સફર કરી. જાપાનના કોસ્ટ ગાર્ડે કહ્યું કે તેણે ચીની જહાજોને ભગાડી દીધા.

યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ઔપચારિક રીતે ટોક્યોમાં સેનકાકુ અને બેઇજિંગમાં દિયાઓયુ તરીકે ઓળખાતા ટાપુઓને જાપાની સાર્વભૌમ પ્રદેશ તરીકે માન્યતા આપતું નથી.

જોકે, 2014 થી તેણે કહ્યું છે કે જો તેમના પર હુમલો કરવામાં આવે તો તે જાપાન-યુએસ સુરક્ષા સંધિ દ્વારા તેમનું રક્ષણ કરવા માટે બંધાયેલો રહેશે.

“જો કોઈને શંકા હોય તો, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ જાપાનના સંરક્ષણ માટે સંપૂર્ણપણે પ્રતિબદ્ધ છે, જેમાં સેનકાકુ ટાપુઓનો સમાવેશ થાય છે,” જાપાનમાં યુએસ રાજદૂત જ્યોર્જ ગ્લાસે X પર જણાવ્યું હતું. “અને ચીની કોસ્ટ ગાર્ડ જહાજોની રચના તેને બદલશે નહીં.”

ચીનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા માઓ નિંગે મંગળવારે એક પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું હતું કે ગ્લાસની ટિપ્પણી “છુપાયેલા હેતુઓ સાથેનો રાજકીય શો” છે.

આ અઠવાડિયે દક્ષિણ આફ્રિકામાં G20 સમિટમાં તણાવ ઓછો કરવામાં મદદ કરવા માટે એક સંભવિત ફોરમ ઓફર કરવામાં આવ્યો હતો, પરંતુ ચીને કહ્યું કે તેના વડા પ્રધાનની તાકાચીને મળવાની કોઈ યોજના નથી.

કિહારાએ કહ્યું કે G20 દરમિયાન દ્વિ-માર્ગી બેઠકો વિશે કંઈ નક્કી કરવામાં આવ્યું નથી, પરંતુ જાપાન ચીન સાથે “વિવિધ સંવાદો” યોજવા માટે ખુલ્લું છે.

જાપાન દ્વારા તેના નિવેદનો પાછા ખેંચવાનો ઇનકાર કરવાનો અર્થ એ થયો કે તેના તણાવ દૂર કરવાના પ્રયાસો બેઇજિંગને શાંત કરવામાં નિષ્ફળ ગયા છે, કોર્નેલ યુનિવર્સિટીમાં ચીનની વિદેશ નીતિના નિષ્ણાત એલન કાર્લસને જણાવ્યું હતું.

“પરિણામે, બંને દેશો હવે છરીની ધાર પર ઉભા છે.”